Onvruchtbaarheid bij vrouwen in de Traditionele Chinese Geneeskunde

Onvruchtbaarheid is tegenwoordig steeds meer een grote zorg. Dit komt deels doordat meer mensen het krijgen van kinderen uitstellen ten behoeve van hun studie, carrière, vrijheid etc. Over het algemeen wordt onvruchtbaarheid gedefinieerd als een onvermogen om zwanger te worden na een jaar of meer van regelmatige seksuele activiteit zonder voorbehoedsmiddelen. Bij vrouwen is sprake van een primaire onvruchtbaarheid wanneer een vrouw nooit zwanger is geworden. Secundaire onvruchtbaarheid is sprake wanneer een vrouw zwanger is geweest en een tweede zwangerschap niet lukt na een jaar van geslachtsgemeenschap zonder voorbehoedsmiddelen.

Door de eeuwen heen heeft de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) een breed scala aan therapeutische behandelingen voor oorzaken van onvruchtbaarheid geformuleerd. Veel behandelingen draaien om:

Bij de vrouw:

  1. Het reguleren van de menstruatiecyclus.
  2. Het verhelpen van hormonale verstoringen.
  3. Het verbeteren van de compatibiliteit van het immuunsysteem tussen seksuele partners.
  4. Het verhelpen van obstakels in de eileiders.
  5. Het helpen van stress gerelateerde stoornissen.

Bij de man:

  1. Aantal en de motiliteit van het zaad verhogen.
  2. Verbeteren van ejaculatie en verhelpen van erectie aandoeningen.

De westerse geneeskundige aanpak bij onvruchtbaarheid is specifiek. Terwijl de Traditionele Chinees Geneeskundige aanpak alle aspecten van onvruchtbaarheid oorzaken betrekken. TCG behandelingen hebben positieve effecten op de algehele fysieke gezondheid en het emotionele welzijn. Het is vooral nuttig voor diegenen die de klok willen terugdraaien en hun vruchtbaarheid moeten verjongen.

TCG oorzaken van vrouwelijke onvruchtbaarheid

Volgens de TCG-fysiologie gebeurt de normale conceptie als volgt: Op maandelijkse basis zal de (verworven en aangeboren) essence van een vrouw geleidelijk aan worden verrijkt tot een bepaald niveau door de nieren. De nieren produceren een stof die tian-gui wordt genoemd. Onder invloed van deze substantie worden het conceptiemeridiaan en het doorvoermeridiaan (dit zijn de extra meridianen) overvloedig. Deze worden gespoeld met overvloedige Qi en bloed. Wanneer de overvloedige qi en het bloed in de bloedvaten overlopen, drijven ze in de baarmoeder en veranderen in menstruatie. Dit geeft aan dat de vrouw klaar is om zwanger te worden. Wanneer een eicel uit haar eierstok wordt bevrucht met een zaadcel, ontstaat er zwangerschap. Vanuit TCG opzicht worden de aangeboren essence van beide geslachten overgebracht in het embryo in de baarmoeder. Daarna levert de baarmoeder de voedingsstoffen voor de groei en ontwikkeling van de foetus tot de bevalling.

Volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde kan conceptie pas plaatsvinden als is voldaan aan deze drie criteria:

  1. Overvloedige nier-qi
  2. Niet-belemmerde meridianen rond de baarmoeder
  3. Een gunstige omgeving binnen de baarmoeder

De Traditionele Chinese Geneeskunde identificeert de oorzaak van onvruchtbaarheid in termen van energie onbalans in het lichaam. De onevenwichtigheden kunnen te wijten zijn aan een breed scala aan factoren, zoals een ongezonde levensstijl, slecht dieet of onjuiste eetgewoonten, gebrek aan lichaamsbeweging, stress, milieufactoren, emotionele of psychologische problemen, giftige stoffen of erfelijke invloeden.

De Traditionele Chinese Geneeskunde begrijpt dat de locatie van onvruchtbaarheid begint in de baarmoeder en dat de ontwikkeling ervan verband houdt met de lever, de milt en vooral de nierfunctie. De nieren beheersen onze aangeboren essence. De milt biedt een verworven essence op basis van onze voeding. De lever slaat bloed op en reguleert qi-bewegingen. Normaal functioneren van deze organen zorgt voor een goede materiële basis voor conceptie.

De pathologische ontwikkelingen van de genoemde organen:

  1. Uitputting van nier-qi
    Uitputting van de nier-qi kan aangeboren zijn of als gevolg van overmatige seksuele activiteit. Wanneer dit gebeurt, zal er een tekort aan essence zijn om regelmatig tian-gui te produceren, wat leidt tot een tekort in de conceptie- en doorvoermeridiaan. De baarmoeder raakt ondervoed en het milieu in de baarmoeder verslechterd waardoor geen innesteling kan plaatsvinden.
  2. Insufficiëntie in bloed
    Bloed is de materiële basis voor conceptie. Wanneer een individu een constitutionele zwakte of disfunctie in de milt en maag heeft, wordt de bloedproductie beïnvloed. Als gevolg hiervan raken de extra meridianen leeg (deficiënt en/of disfunctioneel) en de baarmoeder wordt niet gevoed waardoor het voor een vrouw onmogelijk is zwanger te worden.
  3. Stagnatie van lever-qi
    TCG is van mening dat een normale emotionele gezondheid afhangt van een soepele stroom van qi en bloed, die voornamelijk door de lever worden gereguleerd. In het geval van emotionele stoornissen, met name frustratie en woede, zijn de regulerende functies van de lever verstoord en ontstaat een aandoening die “stagnatie van lever-qi” wordt genoemd. Wanneer de interne qi en de bloedstroom disharmonisch worden, worden de extra meridianen aangetast en komen de menstruaties niet regelmatig, wat leidt tot moeilijkheden om zwanger te worden.
  4. Obstructie door slijm en damp
    Onjuiste voedingsgewoonten of yang-deficiëntie in de nieren en milt leiden tot disfunctie van het water metabolisme en veroorzaken overmatig slijm en damp dat zich ophoopt. Wanneer het lichaam teveel slijm en damp problemen heeft, wordt de qi-beweging gestoord en worden meridianen rondom de baarmoeder belemmerd, wat resulteert in onregelmatige menstruatie en conceptie problemen.
  5. Retentie van gestagneerd bloed in baarmoeder
    Schade tijdens een eerdere bevalling, een invasie van exogene kwaad, langdurige ziekte en qi-tekort zijn factoren die de bloedstroom beïnvloeden en leiden tot stasis. Als gestagneerd bloed in de baarmoeder blijft en de conceptie- en doorvoermeridiaan schaadt, kan de menstruatie van een vrouw onregelmatig worden en kan de bevruchting moeilijk zijn.
  6. Accumulatie van damp-hitte
    Onjuiste hygiënische gewoonten in het perineum gebied kunnen leiden tot het binnendringen van damp en hitte-kwaden in de baarmoeder. Wanneer de extra meridianen worden belemmerd, wordt bloed- en qi-aanvoer onderbroken. Er zal moeite zijn om de aangeboren essence van beide geslachten te combineren met het embryo in de baarmoeder.

Vrouwelijke onvruchtbaarheid syndromen

Zes typische syndroompatronen bij vrouwelijke onvruchtbaarheid:

  1. Nier-yang deficiëntie
    De belangrijkste symptomen zijn onregelmatige menstruatie, vertraagde menstruatie of menopauze. Menses zijn over het algemeen licht gekleurd, dun en karig. Individuen hebben meestal waterige of overmatige wit-troebele vaginale afscheiding. Andere bijbehorende symptomen zijn pijn in de lumbale (onderrug) en knie gebieden, vermoeidheid, algemene zwakte, wallen, afkeer van kou, koude ledematen, een koud gevoel in de onderbuik, laag libido, overvloedige en heldere urine, nachtelijk urineren, brijig ontlasting, een doffe teint en donkere vlekken op het gezicht.Bij onderzoek is de tong bleek en licht bedekt met een witte en vochtige beslag. De polsslag is diep en langzaam of diep, dun en zwak.Therapeutische principe: verwarmt de nieren en de baarmoeder, harmoniseert de Conceptie meridiaan en doorvoer meridiaan.Kruiden: You Gui wan (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

    Acupunctuur: guan-yuan & xie -hai (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

  1. Nier-yin deficiëntie
    Frequente of onregelmatige menstruatie. De menses zijn fel rood maar schaars. Andere bijbehorende symptomen zijn dun uiterlijk, vervelende warme gevoelens in de borst, handpalmen en voetzolen, pijn in de lumbale en knie regio’s, slapeloosheid, nachtelijk zweten, oorsuizen en een droge mond.Bij onderzoek is de tong rood en zacht met weinig tot geen beslag. De puls is dun en zwak of een beetje snel.Therapeutisch doel: Voedt de nieren en het bloed, bevordert de yin en warmte verwijderen.

    Kruiden: Zou Gui wan (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

    Acupunctuur: guan-yuan & xie-hai (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

  1. Bloed en Qi deficiëntie
    De belangrijkste manifestaties zijn overmatige of karige menstruaties, die licht gekleurd en dun zijn. Meestal een verlate menstruatie en kunnen na elke cyclus een doffe pijn in de onderbuik hebben. Andere bijbehorende symptomen zijn duizeligheid, hartkloppingen, doffe of vale teint, vermoeidheid, gevoelloosheid van ledematen en slapeloosheid.Bij onderzoek is de tong bleek met dunne en witte beslag. De pols is dun en zwak of diep en dun.Therapeutisch doel: versterkt zowel de qi (vitale energie) als bloed en verwarmt de nieren als een aanvullende behandeling.

    Kruiden: Yulin Zhu wan (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

    Acupunctuur: he-gu, san-yin-jiao, zhong-ji, zi-gong & nei-ting (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

  1. Qi en bloedstagnatie
    De belangrijkste symptomen zijn onregelmatige menstruatie en dysmenorroe (pijnlijke menstruatie). De menses zijn paarsachtig donker met veel bloedstolsels. Er kan ook een onregelmatige menstruatie zijn. Andere bijbehorende symptomen zijn schilferige huid, paarsachtige lippen, bruine vlekken of pigmentvlekken op het gezicht, pijn in de borsten en onderbuik. Individuen lijden gewoonlijk aan uterus-myoom (vleesboom), ovariumcysten of klompen in het bekkengebied.Bij onderzoek is de tong donkerrood. Bloedvlekken kunnen worden gevonden in de marge. De pols is diep en strak.Therapeutisch doel: activeert het bloed en verwijdert stasis, kalmeert de lever om de qi-beweging te reguleren.

    Kruiden: Xiao yao wan (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

    Acupunctuur: he-gu, san-yin-jiao, zhong-ji, zi-gong & nei-ting (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

  1. Liver-qi stagnatie
    De belangrijkste manifestaties zijn onregelmatige cycli met belemmerde menstruatie. De kleur is donkerrood met kleine stukjes bloedstolsels. Er is sprake van pijn in de borsten en de buik voordat de menstruatiecyclus begint. Andere geassocieerde symptomen zijn een ongemakkelijke geest, prikkelbaarheid, depressie, zuchten of in ernstige gevallen verdrietig voelen zonder reden.Bij onderzoek is de tong donkerrood met een dunne en witte beslag. De pols is diep en dun.Therapeutisch doel: Verzacht de lever om de vrije Qi-stroom te bevorderen en het bloed te voeden.

    Kruiden: Chai hu shu gan wan (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

    Acupunctuur: ge-yu, di-ji, qi-hai, san-yin-jiao, guan-yuan, zhong-ji & zi-gong (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

  1. Damp en slijm accumulatie in het lichaam
    De belangrijkste manifestaties zijn menopauze of een vertraging in cycli, belemmerde menstruatie en schaarsere menstruatie. Individuen hebben meestal overmatige dikke vaginale afscheiding. Andere bijbehorende symptomen zijn overgewicht, drukkend gevoel op de borst, kokhalzen, slechte eetlust, brijig ontlasting, een heldere bleke huid, vermoeidheid, overmatig zweten, duizeligheid en hartkloppingen.Bij onderzoek is de tong bleek, volumineus en zacht eventueel met tandafdrukken. Witte en vettige beslag. De pols is diep, langzaam en rollend.Therapeutisch doel: verwarmt en versterkt de milt en de nieren, elimineert de damp en het slijm en voedt het bloed.

    Kruiden: Baizhu Xiangfu wan (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

    Acupunctuur: ge-yu, di-ji, xie-hai, san-yin-jiao, guan-yuan, zhong-ji & zi-gong (modificeren naar bevindingen uit diagnose)

Onvruchtbaarheid is meestal het gevolg van meerdere factoren. Individuen kunnen in werkelijkheid een complex syndroom presenteren. Een ervaren arts is nodig voor een juiste diagnose. De onderstaande tabel geeft een algemene referentie over de westerse classificaties van onvruchtbaarheid en de mogelijk dominante TCM-syndroompatronen.

Westerse diagnosesTCG-syndroompatronen
OvulatieproblemenNier deficiëntie en overmatig slijm
Deficiëntie in nier-yin en nier-yang
Deficiëntie in nier-yin en lever-yin
False hitte door yin-deficiëntie
Nier deficiëntie en bloedstasis
BaarmoederproblemenBloedstasis
Bloedstasis en qi stagnatie
EierstokproblemenBloedstasis en qi stagnatie
Damp hitte in de onderste brander (jiao)
ImmuunproblemenNiet gespecificeerd, kan soms false hitte vertonen als gevolg van yin-deficiëntie.

Uw Chinees Geneeskundige van Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen Rotterdam kan u gericht adviseren in uw situatie. Neem gerust contact met ons op.