Prevalentie en impact
Diverticulitis komt regelmatig voor in de huisartsenpraktijk en in het ziekenhuis. De aandoening hangt vaak samen met diverticulose. Dat zijn uitstulpingen in de darmwand. Diverticulose neemt toe met de leeftijd. Studies noemen ongeveer 50–70% bij mensen boven 80 jaar.
Niet iedereen met diverticulose krijgt een ontstekingsaanval. Richtlijnen schatten dat ongeveer 4–7% ooit diverticulitis ontwikkelt. Toch leidt het op populatieniveau tot veel zorggebruik. In Nederland noemt een richtlijnbijlage circa 13.000 nieuwe DBC’s per jaar.
De impact gaat verder dan buikpijn alleen. Veel mensen ervaren pijn links onder in de buik. Soms komt koorts of misselijkheid erbij. Daarnaast verandert de ontlasting, zoals obstipatie of diarree. Daardoor ontstaan onzekerheid en vermijdgedrag. Mensen plannen minder afspraken en bewegen minder. Ook kan spanning toenemen door angst voor complicaties. Duidelijke uitleg geeft dan rust en overzicht.
Westerse geneeskunde: klinische benadering van diverticulitis
De westerse geneeskunde kijkt eerst naar veiligheid en risico’s. De arts beoordeelt klachten, duur en ernst. Ook checkt de arts alarmsignalen, zoals forse pijn, sepsis-kenmerken of peritoneale prikkeling. Vervolgens kiest de arts passende diagnostiek. Richtlijnen benadrukken dat alleen klachten vaak onvoldoende zekerheid geven. Daarom gebruikt men regelmatig aanvullend onderzoek, zoals CRP en beeldvorming.
Daarna maakt men meestal een praktisch onderscheid. Men spreekt van ongecompliceerde of gecompliceerde diverticulitis. Bij een ongecompliceerde vorm past vaak een afwachtend beleid met pijnstilling. De NHG-informatie noemt dat antibiotica dan meestal niet nodig zijn. De arts volgt het beloop wel actief. Bij complicaties of aanhoudende klachten volgt sneller verwijzing.
TCM-visie: patroonherkenning en regulatie
TCM gebruikt geen westerse diagnosecriteria als uitgangspunt. De TCM-therapeut werkt met patroonherkenning via klachten, tong en pols. De focus ligt op functiesystemen binnen TCM. Let op: TCM-termen zijn geen directe vertaling van westerse diagnoses.
Binnen de TCM-visie koppelt men acute, branderige buikpijn soms aan Damp-Hitte in de Darmen. Bij kramp en stress past soms Qi-stagnatie. Bij langdurige gevoeligheid ziet men soms een Leegtebeeld, zoals Milt-Qi tekort. De therapeut vertaalt dit naar rust, ritme en passende leefstijlaanpak. In de praktijk ervaren cliënten vaak meer lichaamsbewustzijn en ontspanning.
Waarom combineren vaak logisch is
De westerse aanpak bewaakt medische veiligheid en complicatierisico’s. TCM richt zich op balans, herstelgedrag en stressregulatie. Daardoor kunnen beide sporen elkaar aanvullen. Reguliere zorg biedt diagnostiek en duidelijke vervolgstappen. TCM kan daarnaast ondersteunen bij ontspanning en leefstijlritme. Een geïntegreerde aanpak geeft veel mensen meer regie en rust, zonder medische claims te doen.
Acupunctuur en Laseracupunctuur in de Strijd tegen Diverticulitis
Diverticulitis kan plots ontstaan en veel spanning geven. Daarom zoeken sommige mensen naar extra ondersteuning. Reguliere zorg blijft hierbij altijd de basis. Toch willen cliënten vaak ook rust, herstelritme en balans ervaren.
Acupunctuur richt zich binnen TCM op patroonherkenning. De behandeling is daarom altijd gepersonaliseerd. Binnen de TCM-visie kan acupunctuur Qi-beweging ondersteunen. Ook kan het ontspanning bevorderen bij stress en buikspanning. In de praktijk ervaren cliënten vaak meer lichaamsrust rond de buik. Daarnaast kan het helpen om herstelgedrag te ondersteunen, zoals regelmaat in eten en slapen. Let op: TCM-termen zijn geen één-op-één westerse diagnose.
Laseracupunctuur gebruikt licht op acupunctuurpunten. Onderzoek naar fotobiomodulatie suggereert meerdere biologische reacties. Het kan mitochondriën stimuleren en ATP-processen ondersteunen. Ook kan het ontstekingsreacties helpen moduleren. Verder kan het celproliferatieprocessen ondersteunen. Daarnaast kan het de microcirculatie lokaal bevorderen. Ook kan het de productie van groeifactoren beïnvloeden. Daarbij spelen fotochemische reacties een rol. Ten slotte wordt een antioxidanteffect beschreven in studies. Let op: dit zijn algemene mechanismen. Het effect verschilt per persoon en per situatie.
Voorbeelden van acupunctuurpunten
Puntkeuze hangt af van het TCM-patroon. Hieronder staan vaak gebruikte punten als voorbeeld: ST25 Tianshu (天枢), ST36 Zusanli (足三里), ST37 Shangjuxu (上巨虚), SP6 Sanyinjiao (三阴交), SP9 Yinlingquan (阴陵泉), CV12 Zhongwan (中脘), CV6 Qihai (气海), LR3 Taichong (太冲), LI4 Hegu (合谷) en LI11 Quchi (曲池).
Waarom combineren vaak sterker voelt
Acupunctuur werkt met naalden en sensorische prikkels. Laseracupunctuur werkt met licht en weefselreacties. Samen kan dit verschillende lagen tegelijk aanspreken. Daardoor ervaren sommige cliënten meer comfort en continuïteit. De therapie blijft altijd aanvullend op reguliere zorg.
Chinese kruidenformules bij Diverticulitis vanuit TCM-perspectief
Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde spelen kruidenformules een belangrijke rol. Een formule bestaat meestal uit meerdere kruiden die elkaar aanvullen. Zo probeert men binnen TCM een patroon te harmoniseren in plaats van één klacht te “targeten”. De TCM-therapeut kiest een formule op basis van het totaalbeeld. Denk aan pijn, ontlastingspatroon, energie, tong en pols. Let op: TCM-termen zijn geen één-op-één vertaling van westerse diagnoses. Kruidengebruik hoort bovendien alleen thuis onder begeleiding van een erkende TCM-therapeut, zonder zelfmedicatie of doseringen in dit artikel.
1) Bai Tou Weng Tang (白头翁汤)
Deze klassieke formule wordt binnen TCM vaak besproken bij patronen die passen bij Damp-Hitte in de Darmen. Ze wordt traditioneel gekoppeld aan het “klaren van hitte” en het ondersteunen van een rustiger darmmilieu. In TCM-taal kan dit helpen bij een gevoel van branderigheid, urgency en onrust in de onderbuik.
2) Shao Yao Tang (芍药汤)
Shao Yao Tang wordt binnen TCM vaak gebruikt wanneer Damp-Hitte samengaat met kramp en gevoeligheid. De formule wordt traditioneel beschreven als harmoniserend en “ontspannend” voor de darm, met aandacht voor pijn en spasme-achtige sensaties.
3) Ge Gen Qin Lian Tang (葛根芩连汤)
Deze formule wordt in TCM-teksten vaak genoemd bij Damp-Hitte met diarree en een plakkerig gevoel. Vanuit TCM-perspectief ondersteunt zij het “klaren van hitte” en het reguleren van vochtprocessen, wat kan passen bij een verstoord darmpatroon.
4) San Qi Bu Qi San (三七补气散) – educatief voorbeeld met San Qi, Huang Qi en Dang Gui
Deze samenstelling wordt in TCM-logica gekoppeld aan herstel en opbouw na een intensieve periode. San Qi (三七) wordt traditioneel gelinkt aan doorstroming, Huang Qi (黄芪) aan Qi-ondersteuning en Dang Gui (当归) aan bloedvoeding. Binnen de TCM-visie kan zo’n combinatie passen bij mensen die na een episode vooral zwakte, herstelbehoefte en gevoeligheid ervaren. De exacte inzet hangt sterk af van het patroon en de fase van klachten.
Belangrijk: bespreek buikpijn, koorts of verergering altijd met uw arts. TCM-kruiden kunnen aanvullend zijn, maar vervangen geen medische behandeling.
"Bij diverticulitis zoeken veel mensen naast reguliere zorg ook naar rust en balans. Vanuit TCM kunnen kruidenformules en TuiNa daarbij complementair worden ingezet"
De Rol van TuiNa-massage bij Diverticulitis vanuit TCM-perspectief
TuiNa is een klassieke manuele therapie binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde. Veel cliënten zien het als een praktische aanvulling op acupunctuur en leefstijladvies. Let op: bij acute buikpijn, koorts of verdenking op een ontsteking blijft reguliere zorg altijd leidend. TuiNa past vooral als ondersteunende methode in een stabiele fase, of wanneer de arts acute risico’s heeft uitgesloten.
Een TuiNa-behandeling richt zich op ontspanning, doorstroming en regulatie. De therapeut gebruikt technieken zoals kneden (Rou Fa), drukken (An Fa) en wrijven (Mo Fa). Ook gebruikt men soms duwen (Tui Fa) langs banen op buik en rug. De intensiteit blijft altijd aangepast aan gevoeligheid en herstelstatus. Daarom kiest men meestal zachte, ritmische prikkels rond de buik, flanken en onderrug. Zo kan het lichaam makkelijker schakelen naar rust en herstel.
Binnen TCM werkt men daarnaast vaak met acupressuurpunten. Bij spijsvertering en buikcomfort noemt men regelmatig ST25 天枢 (Tiānshū), CV12 中脘 (Zhōngwǎn) en ST36 足三里 (Zúsānlǐ). Voor ontspanning en stressregulatie gebruikt men ook SP6 三阴交 (Sānyīnjiāo), LR3 太冲 (Tàichōng) en LI4 合谷 (Hégǔ). Bij spanning in de onderrug kiest men soms BL20 脾俞 (Píshū) en BL25 大肠俞 (Dàchángshū), afhankelijk van het patroon.
De werking wordt binnen TCM beschreven als harmoniserend voor Qi en Bloed. In praktische termen kan massage de lokale doorbloeding ondersteunen. Ook kan het stress verminderen en de ademhaling verdiepen. Daardoor ervaren sommige cliënten minder spierspanning en meer ontspanning rondom de buik. TuiNa blijft complementair en vervangt geen medische behandeling.
Voedingsadviezen ter Preventie van Diverticulitis: Een TCM Perspectief
Veel mensen willen hun darmen zo goed mogelijk ondersteunen. Dat is begrijpelijk. Diverticulitis kan namelijk pijn en onzekerheid geven. Daarom zoeken cliënten vaak naar preventieve stappen. Reguliere zorg blijft hierbij altijd de basis. Bespreek nieuwe of toenemende buikklachten altijd met uw arts. Toch kijken veel mensen ook naar voeding en leefstijl. Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde speelt dat een centrale rol. Let op: TCM-termen zijn geen westerse diagnoses. Ze beschrijven patronen en functiesystemen binnen TCM.
Aanbevolen voedingsmiddelen volgens TCM
Binnen TCM kiest men vaak voor voeding die warm, zacht en licht verteerbaar is. Dit helpt om de spijsvertering rustig te houden. Veel mensen hebben baat bij gekookte maaltijden in plaats van rauwe salades. Denk aan soepen, bouillons, stoofpotten en gestoomde groenten. Groenten zoals pompoen, wortel, courgette, venkel en zoete aardappel passen vaak goed. Ze voelen mild aan en ondersteunen volgens TCM de “Milt-functie”.
Ook granen kunnen helpen, vooral in zachte vorm. Denk aan rijst, havermout en gierst. Congee, een rijstepap, wordt in TCM vaak gebruikt bij herstel en gevoeligheid. Daarnaast passen zachte eiwitten vaak beter dan zware maaltijden. Denk aan vis, ei en kleine porties kip. Kies liever voor rustige bereiding, zoals stomen of stoven.
Vezels blijven belangrijk, maar bouw ze geleidelijk op. Kies vaker voor oplosbare vezels. Denk aan havermout, goed gekookte groenten en gestoofd fruit. Appel en peer in warme vorm passen vaak goed. Ook lijnzaad kan, maar gebruik het altijd goed geweekt. Drink daarbij voldoende, want zonder vocht kan vezel juist zwaar aanvoelen.
Werking uitgelegd volgens TCM
TCM kijkt naar spijsvertering via het systeem van Milt en Maag. Dit systeem “transformeert” voeding en “transporteert” vocht. Als dit systeem uit balans raakt, kan Damp ontstaan. Damp voelt vaak als zwaarte, een vol gevoel en trage stoelgang. Daarom adviseert TCM vaak warme maaltijden. Warmte ondersteunt volgens de TCM-visie de vertering. Ook vermindert het de kans op “kou” in de buik. Kou kan volgens TCM kramp, stagnatie en gevoeligheid versterken.
Stress speelt ook mee. Binnen TCM kan stress de Lever-Qi blokkeren. Dat kan de darmfunctie beïnvloeden. Daardoor ervaren sommige mensen wisselende stoelgang of kramp. Daarom helpt een rustige eetomgeving vaak direct. Rustig kauwen ondersteunt bovendien de Maag-energie. Dat kan een opgeblazen gevoel verminderen.
Te vermijden voedingsmiddelen en mogelijke negatieve effecten
Binnen TCM vermijden veel mensen grote hoeveelheden rauw en koud voedsel. Denk aan rauwkost, koude smoothies en ijskoude dranken. Dit kan de spijsvertering afremmen. Daardoor kan men meer kramp of stagnatie ervaren. Ook vermijden cliënten vaak vet en gefrituurd eten. Dit kan volgens TCM Damp en Hitte versterken. Dan voelt de buik vaak zwaarder en onrustiger.
Sterk gekruid, pittig eten kan bij sommige mensen interne Hitte verhogen. Dat past minder goed bij een gevoelige darm. Alcohol en veel koffie kunnen ook prikkelend werken. Daarnaast belast ultrabewerkt eten vaak de spijsvertering. Denk aan snacks, fastfood en veel suiker. Volgens TCM kan dit de Milt verzwakken. Daardoor kan men sneller last krijgen van volheid en vermoeidheid. Let op: reacties verschillen per persoon. Observeer daarom uw eigen patroon.
Leefstijl die gunstig is volgens TCM
Regelmaat is één van de belangrijkste principes. Eet op vaste tijden en sla geen maaltijden over. Neem ook tijd voor de maaltijd. Eet niet gehaast en vermijd eten onder stress. Daarnaast helpt dagelijkse beweging, zoals wandelen. Beweging ondersteunt volgens TCM de Qi-circulatie. Dit kan stagnatie verminderen en het buikgebied actiever houden.
Slaap is ook cruciaal. Onvoldoende slaap kan stress verhogen. Dat kan de spijsvertering beïnvloeden. Probeer daarom een vast slaapritme te houden. Ontspanningsoefeningen helpen vaak. Denk aan rustige buikademhaling, een korte meditatie of zachte stretching.
Preventieve maatregelen in de praktijk
Kies vaker voor gekookte maaltijden en bouw vezels geleidelijk op. Drink voldoende lauwwarm water. Beperk alcohol, fastfood en zeer vet eten. Verminder koude dranken en rauwe maaltijden als u merkt dat u gevoeliger wordt. Werk aan stressreductie met kleine, haalbare routines. Denk aan 10 minuten wandelen na het eten. Houd ook een eenvoudig dagboek bij van voeding en klachten. Zo ziet u sneller verbanden. Overweeg daarnaast begeleiding door een arts én een erkende TCM-therapeut voor een veilige, persoonlijke aanpak.
Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam
In onze praktijk in Rotterdam bieden wij aanvullende begeleiding bij klachten rond diverticulitis, naast reguliere zorg. Wij starten altijd met een rustige intake. Daarna bespreken wij uw klachtenpatroon, leefstijl en hersteldoelen. Vervolgens analyseren wij dit vanuit TCM met aandacht voor tong en pols. Op basis daarvan kiezen wij passende acupunctuurpunten en een mild behandelritme. Indien nodig zetten wij ook laseracupunctuur in voor een zachte prikkel. Daarnaast geven wij praktische adviezen over voeding, stress en dagritme. Bovendien leren wij eenvoudige ademhaling en ontspanningsoefeningen voor thuis. Zo werkt u stap voor stap aan meer rust en regie.
Literatuurlijst
- NHG. (2025, 1 september). Diverticulitis: diagnostiek en beleid blijft nagenoeg gelijk. Nederlands Huisartsen Genootschap. Link: https://www.nhg.org/actueel/diverticulitis-diagnostiek-en-beleid-blijft-nagenoeg-gelijk/
- Nederlands Huisartsen Genootschap. (z.d.). NHG-Standaard Diverticulitis. Link: https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/diverticulitis
- Richtlijnendatabase. (2018, 31 mei). Parameters voor diagnose diverticulitis (Richtlijn: Acute diverticulitis). Link: https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/acute_diverticulitis/diagnostiek_bij_acute_diverticulitis/parameters_voor_diagnose_diverticulitis.html
- Richtlijnendatabase. (2018, 31 mei). Beeldvorming voor diagnose diverticulitis (Richtlijn: Acute diverticulitis). Link: https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/acute_diverticulitis/diagnostiek_bij_acute_diverticulitis/beeldvorming_voor_diagnose_diverticulitis.html
- Peery, A. F., Shaukat, A., Strate, L. L., & AGA Clinical Practice Update Committee. (2021). AGA clinical practice update on medical management of colonic diverticulitis: Expert review. Gastroenterology, 160(3), 906–911. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7878331/
- American Gastroenterological Association. (z.d.). Medical management of colonic diverticulitis (clinical guidance). Link: https://gastro.org/clinical-guidance/medical-management-of-colonic-diverticulitis/
- Munie, S. T., & Nalamati, S. P. M. (2018). Epidemiology and pathophysiology of diverticular disease. Clinics in Colon and Rectal Surgery, 31(4), 209–213. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6014835/
- Hamblin, M. R. (2017). Mechanisms and applications of the anti-inflammatory effects of photobiomodulation. AIMS Biophysics, 4(3), 337–361. Link: https://www.aimspress.com/article/10.3934/biophy.2017.3.337
- Dompe, C., Moncrieff, L., Matys, J., et al. (2020). Photobiomodulation—Underlying mechanism and clinical applications. Journal of Clinical Medicine, 9(6), 1724. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7356229/
- Liu, Z.-F., Wang, H.-R., Yu, T.-Y., Zhang, Y.-Q., Jiao, Y., & Wang, X.-Y. (2022). Tuina for peripherally-induced neuropathic pain: A review of analgesic mechanism. Frontiers in Neuroscience, 16, 1096734. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9817144/
- Bensky, D., Clavey, S., Stöger, E., & Gamble, A. (2015). Chinese herbal medicine: Formulas & strategies (Portable 2nd ed.). Eastland Press. Link: https://www.eastlandpress.com/products/chinese-herbal-medicine-formulas-strategies-portable-2nd-edition
Disclaimer:
De informatie op deze website is uitsluitend bedoeld ter algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies. Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen behandelt volgens de principes van de Traditionele Chinese Geneeskunde als complementaire zorg, aanvullend op reguliere medische behandelingen.