Prevalentie en impact
Ankylosing spondylitis heet ook de ziekte van Bechterew. Het is een chronische ontstekingsziekte van de wervelkolom. Klachten starten vaak tussen 20 en 40 jaar. Daardoor raakt het mensen in werk- en gezinsfase. Veel mensen merken eerst zeurende lage rugpijn. Ook voelen ze stijfheid in de ochtend. Bewegen geeft vaak tijdelijk meer ruimte. Rust kan juist meer stijfheid geven.
Daarnaast kunnen andere plekken meedoen. Denk aan heupen, ribben en borstkas. Daardoor kan diep ademhalen soms ongemakkelijk voelen. Ook kunnen pezen en aanhechtingen gevoelig worden. Vermoeidheid komt ook vaak voor. Daardoor daalt de belastbaarheid over de dag. Sommige mensen slapen onrustig door pijn. Zo ontstaat een vicieuze cirkel van spanning en moeheid.
Deze klachten raken meer dan het lichaam. Ze beïnvloeden werk, sport en sociale afspraken. Mensen plannen soms minder uitstapjes door onzekerheid. Ook kan frustratie ontstaan door wisselende dagen. Daarom helpt uitleg om grip te houden. Een duidelijke aanpak geeft vaak rust.
Westerse geneeskunde: klinische benadering
De westerse geneeskunde kijkt eerst naar medische veiligheid. De arts let op ontstekingsrugpijn en duur van klachten. Ook vraagt de arts naar stijfheid en verbetering door bewegen. Daarnaast bespreekt de arts familiegeschiedenis en andere symptomen. Denk aan oogontsteking, darmklachten of huidklachten.
Vervolgens kiest de arts gericht onderzoek. Bloedonderzoek kan ontstekingsactiviteit ondersteunen, maar geeft niet altijd duidelijkheid. Beeldvorming helpt bij beoordeling van gewrichten en wervelkolom. Daarnaast gebruikt men classificatiecriteria en klinische kenmerken. Daarna bespreekt men een behandelpad. Dit pad bevat vaak bewegingstherapie en fysiotherapie. Ook kan medicatie een rol spelen, afhankelijk van activiteit. De arts bewaakt complicaties en volgt het beloop.
TCM-visie: patroonherkenning en regulatie
TCM gebruikt een ander kader dan de westerse geneeskunde. De therapeut werkt met patroonherkenning via klachten, tong en pols. TCM-termen zijn geen één-op-één westerse diagnoses. Binnen TCM koppelt men rugstijfheid vaak aan blokkades van Qi en Bloed. Ook beschrijft men soms Koude-Damp in de meridianen. Bij langdurige klachten ziet men soms Nier-zwakte in TCM-taal.
De TCM-aanpak richt zich op regulatie en balans. Acupunctuur kan volgens de TCM-visie doorstroming ondersteunen. Ook kan het ontspanning bevorderen bij stress en pijnspanning. Daarnaast kan leefstijlritme de belastbaarheid ondersteunen. In de praktijk ervaren cliënten vaak meer lichaamsbewustzijn.
Vergelijking en geïntegreerde aanpak
De westerse aanpak focust op diagnose, monitoring en risicobeperking. TCM focust op patronen, herstelgedrag en ontspanning. Daarom kunnen beide benaderingen elkaar aanvullen. Reguliere zorg geeft richting en veiligheid. TCM kan daarnaast ondersteunen bij spanning en dagelijks functioneren. Zo ontstaat vaak een completer plan met meer regie.
Acupunctuur en Laseracupunctuur in de Strijd tegen Ankylosing spondylitis
Ankylosing spondylitis kan langdurige rugstijfheid en pijn geven. Daarom zoeken veel mensen naar extra ondersteuning. Reguliere zorg blijft altijd de basis. Toch willen cliënten vaak ook ontspanning en herstelritme verbeteren. Een effectieve, aanvullende aanpak kan dan helpend voelen.
Acupunctuur richt zich binnen TCM op patroonherkenning. De behandeling is daarom altijd persoonlijk. Binnen de TCM-visie kan acupunctuur Qi- en Bloeddoorstroming ondersteunen. Ook kan het ontspanning bevorderen bij stress en spierspanning. In de praktijk ervaren cliënten vaak meer soepelheid in rug en heupen. Daarnaast kan acupunctuur helpen om het slaapritme te ondersteunen. Let op: dit zijn ervaringen en TCM-uitleg, geen garantie op uitkomst.
Laseracupunctuur gebruikt licht op acupunctuurpunten. Onderzoek naar fotobiomodulatie beschrijft meerdere biologische reacties. Het kan mitochondriën stimuleren en ATP-processen ondersteunen. Ook kan het ontstekingsreacties helpen moduleren. Verder kan het celproliferatieprocessen ondersteunen. Daarnaast kan het de microcirculatie lokaal bevorderen. Ook kan het de productie van groeifactoren beïnvloeden. Daarbij spelen fotochemische reacties een rol. Ten slotte wordt een antioxidanteffect beschreven in studies. Het effect verschilt per persoon en situatie.
Voorbeelden van acupunctuurpunten
Puntkeuze hangt af van het TCM-patroon. Hieronder staan vaak gebruikte punten als voorbeeld: BL23 肾俞 (Shènshū), BL25 大肠俞 (Dàchángshū), DU4 命门 (Mìngmén), DU14 大椎 (Dàzhuī), GB30 环跳 (Huántiào), GB34 阳陵泉 (Yánglíngquán), ST36 足三里 (Zúsānlǐ), SP6 三阴交 (Sānyīnjiāo), LI4 合谷 (Hégǔ) en LR3 太冲 (Tàichōng).
Waarom combineren vaak sterker voelt
Acupunctuur werkt met naalden en sensorische prikkels. Laseracupunctuur werkt met licht en weefselreacties. Samen kan dit verschillende lagen tegelijk aanspreken. Daardoor ervaren sommige cliënten meer comfort en continuïteit. TCM blijft altijd aanvullend op reguliere zorg.
Chinese Kruidenformules bij Ankylosing spondylitis vanuit TCM-perspectief
Chinese kruidenformules vormen binnen TCM een belangrijke pijler. Een formule combineert meerdere kruiden in één samenhangend recept. Daardoor richt men zich op het totale patroon. De TCM-therapeut kijkt naar klachten, herstelritme, tong en pols. Vervolgens kiest de therapeut een formule die past bij dat beeld. Let op: TCM-termen zijn geen één-op-één westerse diagnoses. Gebruik kruiden nooit op eigen initiatief. Kruidengebruik hoort alleen thuis onder begeleiding van een erkende TCM-therapeut. Dit artikel noemt geen doseringen en geen merknamen.
1) Du Huo Ji Sheng Tang (独活寄生汤)
Deze formule wordt in TCM vaak gebruikt bij chronische pijn en stijfheid. Ze past vaak bij een patroon met Wind-Koude-Damp en onderliggende zwakte. Binnen de TCM-visie kan dit helpen bij rug- en heupstijfheid, vooral bij koud weer.
2) Juan Bi Tang (蠲痹汤)
Juan Bi Tang wordt traditioneel gekoppeld aan Bi-syndroom met blokkade in meridianen. Binnen TCM-taal richt men zich op het “bewegen” van Qi en het verminderen van zwaarte. Dit past soms bij schouder- of rugspanning en een zwaar gevoel.
3) Shen Tong Zhu Yu Tang (身痛逐瘀汤)
Deze formule wordt binnen TCM vaak besproken bij pijn met een stasecomponent. De nadruk ligt op het ondersteunen van doorstroming in Qi en Bloed. Dat kan passen bij stekende pijn en een stug gevoel in spieren of gewrichten.
4) San Qi Bu Qi San (三七补气散) – educatief voorbeeld met San Qi, Huang Qi en Dang Gui
Deze samenstelling wordt binnen TCM-logica vaak gekoppeld aan herstel en opbouw. San Qi (三七) wordt traditioneel gelinkt aan doorstroming. Huang Qi (黄芪) koppelt men aan Qi-ondersteuning en herstelkracht. Dang Gui (当归) verbindt men aan Bloedvoeding en herstel na belasting. Binnen de TCM-visie kan dit passen bij vermoeidheid en langdurig herstel. De exacte inzet hangt af van het patroon en de fase.
De Rol van TuiNa-massage in de Behandeling van Ankylosing spondylitis
TuiNa is een klassieke manuele therapie binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde. Veel cliënten zien het als een praktische aanvulling op acupunctuur en leefstijladvies. Reguliere zorg blijft altijd leidend bij ontstekingsreuma. Toch zoeken mensen vaak extra ondersteuning voor ontspanning en soepelheid. Daarom kan TuiNa in een stabiele fase een passende keuze zijn.
De behandeling richt zich op ontspanning, doorstroming en herstelgedrag. De therapeut past de druk altijd aan op gevoeligheid en belastbaarheid. Daarbij gebruikt de therapeut technieken zoals kneden (Rou Fa) en drukken (An Fa). Ook gebruikt men vaak wrijven (Mo Fa) en rollen (Gun Fa). Daarnaast kan men langs de meridianen duwen (Tui Fa) op rug, heupen en schouders. Hierdoor voelt het gebied vaak warmer en losser aan.
Binnen TCM werkt men ook met acupressuurpunten. De puntkeuze hangt af van het patroon. Bij lage rug en heupstijfheid kiest men vaak BL23 肾俞 (Shènshū) en DU4 命门 (Mìngmén). Bij spanning langs de wervelkolom gebruikt men ook DU14 大椎 (Dàzhuī). Voor heup en bilgebied noemt men vaak GB30 环跳 (Huántiào). Voor pees- en spierspanning gebruikt men regelmatig GB34 阳陵泉 (Yánglíngquán). Voor algemene ondersteuning kiest men vaak ST36 足三里 (Zúsānlǐ) en SP6 三阴交 (Sānyīnjiāo). Bij stressspanning gebruikt men soms LI4 合谷 (Hégǔ) en LR3 太冲 (Tàichōng).
Voedingsadviezen ter Preventie van Ankylosing spondylitis: Een TCM Perspectief
Veel mensen met ankylosing spondylitis zoeken manieren om hun dagelijks functioneren te ondersteunen. Dat is begrijpelijk. Stijfheid en pijn kunnen namelijk lang aanhouden. Reguliere zorg blijft daarom altijd de basis. Bespreek veranderingen in klachten altijd met uw arts of reumatoloog. Toch kijken veel cliënten ook naar leefstijl. Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde speelt voeding daarbij een centrale rol. Let op: TCM-termen zijn geen westerse diagnoses. Ze beschrijven patronen en functiesystemen binnen TCM.
Aanbevolen voedingsmiddelen volgens TCM
Binnen TCM kiest men vaak voor voeding die warm, voedend en goed verteerbaar is. Dit ondersteunt volgens de TCM-visie de “Milt” en “Maag”. Deze systemen sturen vertering en energieopbouw. Veel mensen starten daarom met gekookte maaltijden. Denk aan soepen, stoofpotten en bouillons. Ook passen gestoomde groenten vaak beter dan grote rauwe salades.
Kies bij voorkeur voor milde groenten. Denk aan pompoen, wortel, pastinaak, courgette en paksoi. Deze groenten geven vaak een rustig buikgevoel. Ook granen passen goed, vooral in zachte vorm. Denk aan havermout, rijst en gierst. Een warm ontbijt met havermout kan de dag stabieler starten. Voeg eventueel wat kaneel of gember toe, als u daar goed op reageert.
Eiwitten ondersteunen herstel en spierfunctie. Kies daarom voor lichte bronnen. Denk aan vis, eieren, tofu en kleine porties kip. Peulvruchten kunnen ook, maar bouw ze langzaam op. Combineer ze dan met komijn of venkel. Dit kan volgens TCM helpen bij het bewegen van Qi. Hierdoor ervaren sommige mensen minder opgeblazenheid.
Omega-rijke vetten passen vaak goed bij een rustige leefstijl. Denk aan vette vis, walnoten en lijnzaad. Gebruik lijnzaad bij voorkeur geweekt of gemalen. Drink daarnaast voldoende, liefst lauwwarm. Kies bijvoorbeeld warm water of lichte kruidenthee. Vermijd grote hoeveelheden ijskoude dranken, omdat dit volgens TCM de vertering kan vertragen.
Werking uitgelegd volgens TCM
TCM bekijkt langdurige stijfheid vaak via het Bi-syndroom. Daarbij beschrijft men blokkades in meridianen door Wind, Koude en Damp. Dit kan passen bij stijfheid die erger voelt bij koud of vochtig weer. Daarom kiest men vaak voor warme, gekookte voeding. Warmte ondersteunt volgens de TCM-visie de circulatie van Qi en Bloed. Hierdoor kan het lichaam makkelijker ontspannen.
Daarnaast speelt “Damp” een rol in TCM. Damp ontstaat volgens TCM sneller bij zware, vette of zoete voeding. Damp kan zich uiten als zwaarte, traagheid en een vol gevoel. Daarom helpt een licht, regelmatig eetpatroon vaak. Ook stress beïnvloedt het lichaam. Binnen TCM kan stress Qi-stagnatie geven. Dit kan spierspanning en onrust versterken. Daarom hoort rustig eten bij preventie.
Te vermijden voedingsmiddelen en mogelijke negatieve effecten
Binnen TCM vermijden veel mensen voeding die Damp en Hitte kan versterken. Denk aan gefrituurd eten, fastfood en sterk bewerkt voedsel. Dit kan een zwaar gevoel geven. Ook veel suiker en snacks kunnen de Milt belasten. Daardoor kan men zich vermoeider voelen.
Verder reageren sommige mensen gevoelig op alcohol en veel koffie. Dit kan onrust en warmtegevoel versterken. Ook zeer pittig eten kan bij sommige mensen een “Hitte”-gevoel verergeren. Daarnaast kan veel rauw en koud eten de buik afkoelen. Dit kan volgens TCM kramp en stijfheid ondersteunen. Let op: iedereen reageert anders. Observeer daarom uw eigen patroon en bouw veranderingen rustig op.
Leefstijl die gunstig is volgens TCM
Regelmaat is een kernpunt binnen TCM. Eet daarom op vaste tijden. Slaap ook op vaste tijden. Een stabiel ritme ondersteunt herstel. Beweging is daarnaast essentieel. Kies bijvoorbeeld dagelijks wandelen of rustige mobiliteitsoefeningen. Beweging helpt volgens TCM om Qi te laten circuleren. Dit kan stijfheid verminderen en stemming stabiliseren.
Warmte kan ook helpen bij een koud type stijfheid. Denk aan warme douches of een warmtekussen. Ademhalingsoefeningen kunnen stress verlagen. Daardoor ontspant het lichaam vaak sneller. Neem daarom korte pauzes over de dag. Zo voorkomt u overbelasting.
Preventieve maatregelen in de praktijk
Begin met kleine stappen. Kies vaker voor warme maaltijden en een warm ontbijt. Verminder daarna gefrituurd eten en suiker. Drink lauwwarm en verspreid uw vocht over de dag. Plan dagelijks lichte beweging, liefst op vaste tijden. Werk ook aan ontspanning met ademhaling of rustige stretching. Houd een eenvoudig dagboek bij met voeding, slaap en stijfheid. Zo ziet u sneller wat bij u past. Overweeg begeleiding door een arts én een erkende TCM-therapeut voor persoonlijke afstemming.
Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam
In onze praktijk in Rotterdam bieden wij aanvullende begeleiding bij klachten rond ankylosing spondylitis, naast reguliere reumazorg. Wij starten met een rustige intake en bespreken uw klachten, belastbaarheid en doelen. Daarna analyseren wij uw patroon volgens TCM met tong- en polsobservatie. Vervolgens kiezen wij passende acupunctuurpunten voor ontspanning en doorstroming. Indien gewenst gebruiken wij laseracupunctuur voor een zachte prikkel. Daarnaast combineren wij dit met TuiNa-technieken voor rug en heupen. Ook geven wij praktische adviezen over warmte, beweging en herstelritme. Bovendien oefenen wij eenvoudige ademhaling en ontspanning voor thuis. Zo werkt u stap voor stap aan meer rust en regie.
Literatuurlijst
- Ramiro, S., Nikiphorou, E., Sepriano, A., Ortolan, A., Webers, C., Baraliakos, X., et al. (2023). ASAS-EULAR recommendations for the management of axial spondyloarthritis: 2022 update. Annals of the Rheumatic Diseases, 82(1), 19–34. Link: https://ard.bmj.com/content/82/1/19
- National Health Service (NHS). (z.d.). Ankylosing spondylitis. Link: https://www.nhs.uk/conditions/ankylosing-spondylitis/
- National Health Service (NHS). (z.d.). Ankylosing spondylitis – Treatment. Link: https://www.nhs.uk/conditions/ankylosing-spondylitis/treatment/
- National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (NIAMS). (z.d.). Ankylosing spondylitis. Link: https://www.niams.nih.gov/health-topics/ankylosing-spondylitis
- National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (NIAMS). (z.d.). Ankylosing spondylitis: Diagnosis, treatment, and steps to take. Link: https://www.niams.nih.gov/health-topics/ankylosing-spondylitis/diagnosis-treatment-and-steps-to-take
- Zhang, J., et al. (2025). Efficacy of acupuncture in the management of ankylosing spondylitis: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Neurology. Link: https://www.frontiersin.org/journals/neurology/articles/10.3389/fneur.2025.1716550/full
- Dompe, C., Moncrieff, L., Matys, J., Grzech-Lesniak, K., Kocherova, I., Bryja, A., et al. (2020). Photobiomodulation—Underlying mechanism and clinical applications. Journal of Clinical Medicine, 9(6), 1724. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7356229/
- Hamblin, M. R. (2017). Mechanisms and applications of the anti-inflammatory effects of photobiomodulation. AIMS Biophysics, 4(3), 337–361. Link: https://www.aimspress.com/article/10.3934/biophy.2017.3.337
- Bensky, D., Scheid, V., Ellis, A., & Barolet, R. (2015). Chinese herbal medicine: Formulas & strategies (Portable 2nd ed.). Eastland Press. Link: https://www.eastlandpress.com/products/chinese-herbal-medicine-formulas-strategies-portable-2nd-edition
- National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). (2015). Traditional Chinese medicine [PDF]. Link: https://files.nccih.nih.gov/s3fs-public/Traditional_Chinese_Medicine_08-03-2015.pdf
- Liu, Z. F., Li, Z., & Zhang, Y. (2022). Tuina for peripherally-induced neuropathic pain: A review of the mechanisms. Frontiers in Neuroscience, 16, 1096734. Link: https://www.frontiersin.org/journals/neuroscience/articles/10.3389/fnins.2022.1096734/full
- National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). (z.d.). Massage therapy: What you need to know. Link: https://www.nccih.nih.gov/health/massage-therapy-what-you-need-to-know