Prevalentie en impact
Psoriasis op de hoofdhuid is een vorm van psoriasis op het behaarde hoofd. De huid kan rood, verdikt, jeukend, schilferend of gevoelig zijn. Soms blijven de plekken beperkt tot de haargrens. Toch kunnen ze ook achter de oren, in de nek of over de hele hoofdhuid zitten. Psoriasis is een chronische ontstekingsziekte van de huid. Erfelijke aanleg, afweerreacties, stress, infecties, huidbeschadiging, roken, alcohol en sommige medicijnen kunnen meespelen. De hoofdhuid hoort bij de plekken waar psoriasis vaak voorkomt.
De impact kan groot zijn. Jeuk kan krabben uitlokken. Daardoor raakt de hoofdhuid sneller geïrriteerd. Bovendien vallen schilfers soms zichtbaar op kleding. Dat kan onzekerheid geven tijdens werk, school of sociale afspraken. Ook haar wassen, kammen, föhnen of naar de kapper gaan kan gevoelig worden. Sommige mensen vermijden donkere kleding door schilfers. Daarnaast kan langdurige jeuk slaap en stemming belasten. Daarom vraagt psoriasis op de hoofdhuid om een brede beoordeling.
Westerse geneeskunde: klinische benadering
De huisarts of dermatoloog bekijkt eerst de hoofdhuid. Hij let op roodheid, schilfers, verdikking, wondjes, krabeffecten en uitbreiding. Daarnaast kijkt hij soms naar ellebogen, knieën, nagels, huidplooien en onderrug. Ook vraagt hij naar jeuk, pijn, haaruitval, familiegeschiedenis, medicatie, stress, infecties en gewrichtsklachten. Soms lijkt psoriasis op roos, seborroïsch eczeem, hoofdschimmel of contacteczeem. Daarom kan aanvullend onderzoek nodig zijn bij twijfel.
De behandeling hangt af van ernst en reactie op eerdere middelen. Vaak bespreekt de arts vette crèmes, olie, schilferverwekers, medicinale shampoo, corticosteroïden of vitamine-D-preparaten. Bij ernstige of uitgebreide psoriasis kan verwijzing naar de dermatoloog nodig zijn. Dan kunnen lichttherapie, tabletten of injecties in beeld komen. NICE adviseert bij psoriasis ook aandacht voor ernst, impact en somberheid. Zoek medische hulp bij pus, koorts, snelle uitbreiding, pijnlijke zwelling, duidelijke haaruitval of pijnlijke gewrichten.
TCM-visie: Bloed-Hitte, Wind-Droogte en huidbalans
Binnen TCM kijkt de therapeut naar huid, haar, Long, Milt, Lever, Nier, Qi, Bloed, Yin en Yang. De Long ondersteunt volgens TCM de huid en de buitenlaag. De Milt helpt voeding om te zetten in Qi en vloeistoffen. De Lever speelt mee bij vrije doorstroming, stress en spanning. De Nier hoort bij basisenergie, Jing en haar. Daarom kijkt de therapeut bij psoriasis op de hoofdhuid niet alleen naar schilfers. Hij kijkt ook naar slaap, stress, voeding, ontlasting, dorst, warmtegevoel en algemene energie.
Bij psoriasis op de hoofdhuid ziet TCM vaak patronen zoals Bloed-Hitte, Wind-Droogte, Damp-Hitte, Bloed-Droogte, Lever-Qi-stagnatie, Milt-Qi-deficiëntie of Yin-tekort. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses.
Daarom behandelt TCM psoriasis op de hoofdhuid niet als één vast huidbeeld. De therapeut vraagt naar roodheid, dikte, jeuk, schilfers, wondjes, stress, slaap, spijsvertering en medicatie. Daarnaast bekijkt hij tong en pols. Een rode tong kan binnen TCM passen bij Hitte. Een dikke, vettige tonglaag past vaker bij Damp. Een droge tong of weinig beslag kan passen bij Yin-tekort of Bloed-Droogte. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses.
De kracht van acupunctuur en laseracupunctuur bij psoriasis op de hoofdhuid
Psoriasis op de hoofdhuid kan frustrerend zijn. De klacht is vaak zichtbaar en terugkerend. Bovendien kunnen jeuk en schilfers het dagelijks leven verstoren. Veel mensen zoeken daarom aanvullende ondersteuning naast huisarts of dermatoloog. Acupunctuur kan binnen TCM aanvullend worden besproken. Toch vervangt acupunctuur nooit medische beoordeling, dermatologische behandeling of medicatie wanneer die nodig is.
Binnen TCM gebruikt de therapeut acupunctuur traditioneel om Qi, Bloed, Wind en Hitte te reguleren. Daarnaast kiest hij punten die passen bij Bloed-Hitte, Wind-Droogte, Damp-Hitte of Milt-Qi-deficiëntie. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses. De therapeut prikt niet in open wondjes, geïrriteerde plekken, pustels of geïnfecteerde huid. Bij kinderen gebruikt hij een milde aanpak. Ouders of verzorgers moeten altijd toestemming geven. Laseracupunctuur kan soms een zachte optie zijn, vooral wanneer naalden spannend voelen.
Veelgebruikte punten zijn Quchi LI11 (曲池) voor Hitte en huidreacties. Hegu LI4 (合谷) ondersteunt gezicht, huid en algemene regulatie. Xuehai SP10 (血海) past bij Bloed en huid. Sanyinjiao SP6 (三阴交) ondersteunt Milt, Yin en Bloed. Zusanli ST36 (足三里) ondersteunt Qi, Maag en Milt. Yinlingquan SP9 (阴陵泉) richt zich op Damp. Fengchi GB20 (风池) past bij nek, hoofd en Wind. Baihui DU20 (百会) past bij hoofd en algemene regulatie. Taichong LR3 (太冲) past bij Lever-Qi en spanning. Feishu BL13 (肺俞) ondersteunt Long en huid.
“Bij psoriasis op de hoofdhuid kijkt TCM niet alleen naar schilfers, maar ook naar Bloed, Wind, Hitte, voeding en innerlijke balans.”
Chinese kruidenformules bij psoriasis op de hoofdhuid
Chinese kruidenformules vragen altijd om patroonherkenning. De therapeut kiest dus niet alleen op basis van de diagnose psoriasis. Hij kijkt naar roodheid, jeuk, schilfers, dikte, droogte, nattigheid, tongbeslag, ontlasting, slaap, stress en medicatie. Kruiden vervangen nooit dermatologische zorg, corticosteroïden, vitamine-D-preparaten, lichttherapie of systemische medicatie wanneer die nodig zijn. Bij kinderen gebruikt een deskundige mildere doseringen. Ouders of verzorgers moeten altijd toestemming geven. Bij zwangerschap, borstvoeding, bloedverdunners, immuunmedicatie, leverziekte, nierziekte of hartmedicatie hoort extra voorzichtigheid.
Liang Xue Di Huang Tang (Liáng Xuè Dì Huáng Tāng) (凉血地黄汤)
Liang Xue Di Huang Tang bevat traditioneel onder andere Sheng Di Huang, Chi Shao, Mu Dan Pi, Huang Qin, Zhi Mu en andere verkoelende kruiden, afhankelijk van de school of variatie. De therapeut overweegt deze formule bij Bloed-Hitte. Daarbij kunnen rode plekken, warmtegevoel, duidelijke jeuk, dorst of een rode tong passen.
Binnen TCM helpt deze formule om Bloed-Hitte te kalmeren. Daarnaast ondersteunt zij de huid wanneer roodheid en warmte op de voorgrond staan. Toch past zij minder goed bij koude, diarree, lage energie of gevoelige spijsvertering. Sommige kruiden kunnen krachtig verkoelend werken. Daarom hoort persoonlijke beoordeling altijd voorop te staan.
Xiao Feng San (Xiāo Fēng Sǎn) (消风散)
Xiao Feng San bevat traditioneel onder andere Jing Jie, Fang Feng, Niu Bang Zi, Chan Tui, Cang Zhu, Ku Shen, Shi Gao, Zhi Mu, Mu Tong, Sheng Di Huang, Dang Gui, Hei Zhi Ma en Gan Cao. De therapeut overweegt deze formule bij Wind-Hitte of Damp-Hitte met jeuk. Daarbij kunnen wisselende jeuk, roodheid, schilfering en huidonrust passen.
Binnen TCM helpt deze formule Wind te reguleren en Hitte te kalmeren. Daarnaast ondersteunt zij het transformeren van Damp en het voeden van Bloed. Toch past zij niet bij elk huidbeeld. Bij zwangerschap, bloedverdunners of darmgevoeligheid vraagt Dang Gui extra aandacht. Gan Cao vraagt voorzichtigheid bij hoge bloeddruk, plastabletten, lage kaliumwaarden en hartmedicatie.
Long Dan Xie Gan Tang (Lóng Dǎn Xiè Gān Tāng) (龙胆泻肝汤)
Long Dan Xie Gan Tang bevat traditioneel onder andere Long Dan Cao, Huang Qin, Zhi Zi, Chai Hu, Sheng Di Huang, Che Qian Zi, Ze Xie en Gan Cao. De therapeut overweegt deze formule bij Lever-Galblaas-Damp-Hitte. Daarbij kunnen felle roodheid, vettige schilfers, irritatie, stress, bittere smaak, dorst of geel beslag passen.
Binnen TCM helpt deze formule Hitte te kalmeren en Damp te reguleren. Toch werkt zij vrij krachtig. Daarom past zij minder goed bij vermoeidheid, koude, diarree of een gevoelige buik. Gan Cao kan interacteren met bloeddrukmedicatie, plastabletten en hartmedicatie. Bij zwangerschap, leverziekte of meerdere medicijnen hoort overleg voorop te staan.
Dang Gui Yin Zi (Dāng Guī Yǐn Zǐ) (当归饮子)
Dang Gui Yin Zi bevat traditioneel onder andere Dang Gui, Bai Shao, Chuan Xiong, Sheng Di Huang, He Shou Wu, Jing Jie, Fang Feng, Huang Qi, Gan Cao en soms varianten per traditie. De therapeut overweegt deze formule bij Bloed-tekort met Wind-Droogte. Daarbij kunnen droge schilfers, chronische jeuk, droge huid, vermoeidheid of weinig glans van haar en huid passen.
Binnen TCM ondersteunt deze formule Bloed en helpt zij Wind-Droogte reguleren. Daarom past zij eerder bij een langdurig en droger patroon. Toch vraagt zij voorzichtigheid. Dang Gui, Chuan Xiong en He Shou Wu kunnen relevant zijn bij bloedverdunners, leverproblemen of complexe medicatie. He Shou Wu vraagt extra kwaliteitscontrole. Gebruik deze formule daarom alleen onder deskundige begeleiding.
De rol van TuiNa-massage bij psoriasis op de hoofdhuid
TuiNa is een traditionele Chinese massagetechniek. De therapeut gebruikt kneden, drukken, wrijven, rollen en zachte mobilisatie. TuiNa vervangt nooit medische controle bij psoriasis op de hoofdhuid. Dit geldt vooral bij infectietekenen, pus, pijnlijke zwelling, koorts, snelle uitbreiding, haaruitval of klachten bij kinderen. Het National Cancer Institute omschrijft Tui Na als Chinese massage met onder andere kneden, drukken, rollen, schudden en strekken.
Binnen TCM staan vooral Long, Milt, Lever, Nier, Qi en Bloed centraal. De Long speelt mee bij huid en buitenlaag. De Milt speelt mee bij Damp, voeding en herstelkracht. De Lever speelt mee bij spanning en vrije Qi-stroom. De Nier speelt mee bij haar, basisenergie en langdurige klachten. Daarom kijkt de therapeut niet alleen naar de hoofdhuid. Hij kijkt ook naar nek, schouders, slaap, ademhaling, stress en spijsvertering.
De therapeut masseert niet over open, bloedende of sterk geïrriteerde plekken. Ook gebruikt hij geen sterke olie of crème op actieve huidplekken zonder passende beoordeling. In plaats daarvan werkt hij vaak rond nek, schouders, schedelbasis en veilige hoofdzones. Bij veel jeuk gebruikt hij milde druk en rustige technieken. Bij kinderen kiest hij korte, zachte technieken. Zo blijft de behandeling rustig en passend.
Relevante acupressuurpunten zijn Quchi LI11 (曲池) voor Hitte en huid. Hegu LI4 (合谷) ondersteunt gezicht en algemene regulatie. Xuehai SP10 (血海) past bij Bloed en huidreacties. Sanyinjiao SP6 (三阴交) ondersteunt Milt, Yin en Bloed. Zusanli ST36 (足三里) ondersteunt Qi en Milt. Yinlingquan SP9 (阴陵泉) richt zich op Damp. Fengchi GB20 (风池) past bij nek, hoofd en Wind. Baihui DU20 (百会) past bij hoofd en balans. Taichong LR3 (太冲) past bij Lever-Qi. Feishu BL13 (肺俞) ondersteunt Long en huid.
LED-lichttherapie bij psoriasis op de hoofdhuid
Naast TuiNa kan bij psoriasis op de hoofdhuid ook LED-lichttherapie worden besproken. Onderzoek naar lichttherapie bij psoriasis bestaat, maar de vorm van licht is belangrijk. Dermatologische bronnen bespreken vooral UVB, smalspectrum UVB, excimerlicht en gerichte fototherapie. Een systematische review bespreekt ook LED-fototherapie bij psoriasis, maar dit betekent niet dat elke LED-lamp geschikt is.
Daarom past LED-lichttherapie hooguit als aanvullende bespreekoptie. Het vormt geen hoofdbehandeling. Ook vervangt het geen dermatoloog, medicinale shampoo, corticosteroïd, vitamine-D-preparaat of medische lichttherapie. Bovendien vraagt toepassing bij psoriasis om deskundigheid, huidcontrole en duidelijke verwachtingen. Bij fotosensitiviteit, huidkanker in de voorgeschiedenis, zwangerschap, immuunmedicatie of lichtgevoelige medicatie is extra overleg nodig.
Voedingsadviezen bij psoriasis op de hoofdhuid: een TCM-perspectief
Voeding kan psoriasis op de hoofdhuid niet simpel oplossen. Toch kan voeding invloed hebben op spijsvertering, huidbarrière, ontstekingsbelasting, energie en algemene belastbaarheid. Vanuit westers perspectief kijkt men vaak naar gewicht, alcohol, roken, hart- en vaatrisico, diabetes, stress en algemene gezondheid. Vanuit TCM kijkt de therapeut daarnaast naar Milt-Qi, Damp-Hitte, Bloed-Hitte, Wind-Droogte, Lever-Qi en Yin.
Bij Damp-Hitte adviseert de therapeut vaak lichte, warme en goed verteerbare maaltijden. Denk aan rijst, haver, gierst, courgette, wortel, pompoen, paksoi, paddenstoelen en lichte soepen. Bij jeuk, roodheid en Hitte kiest hij vaak milde voeding zonder scherpe prikkels. Denk aan komkommer, spinazie, tofu, peer, mungbonen en eenvoudige groentesoep. Bij droge schilfers en Yin-tekort kijkt hij soms naar peer, sesamzaad, tofu, ei, lotuszaad en voldoende vocht. De therapeut kijkt altijd naar persoonlijke reactie.
Aan de andere kant vragen irriterende producten om terughoudendheid. Denk aan alcohol, veel koffie, energiedrank, sterk pittige kruiden, gefrituurd eten, veel suiker en zware zuivel. Binnen TCM kunnen deze producten Damp-Hitte of Hitte versterken. Ook leefstijl telt mee. Slaap regelmatig. Vermijd krabben waar mogelijk. Gebruik milde haarproducten. Föhn niet te heet. Bouw stressregulatie rustig op. Zoek medische hulp bij pus, pijnlijke zwelling, koorts, sterke uitbreiding, haaruitval of pijnlijke gewrichten.
Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam
Bij Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam begeleiden wij mensen met psoriasis op de hoofdhuid aanvullend en zorgvuldig. Eerst vragen wij naar duur, jeuk, roodheid, schilfers, pijn, wondjes, haaruitval, medicatie, stress en dermatologische beoordeling. Daarna bekijken wij vanuit TCM het patroon van Bloed-Hitte, Wind-Droogte, Damp-Hitte, Bloed-Droogte, Lever-Qi, Milt-Qi en Yin. Wij gebruiken tongdiagnose en polsdiagnose om het beeld verder te verfijnen. Vervolgens bespreken wij acupunctuur, laseracupunctuur, kruidenadvies, TuiNa, voeding en leefstijl. Wij behandelen niet direct op open, bloedende of geïnfecteerde plekken. Ook werken wij extra voorzichtig bij kinderen, zwangerschap, immuunmedicatie, diabetes en bloedverdunners. Bij alarmsignalen verwijzen wij direct naar huisarts of dermatoloog. Onze aanpak kan ondersteuning bieden, maar vervangt nooit noodzakelijke medische zorg. TCM-termen vervangen geen medische diagnose.
Literatuurlijst
- Chua, Y. T., Ang, X. L., Zhong, X. M., & Khoo, K. S. (2015). Interaction between warfarin and Chinese herbal medicines. Singapore Medical Journal, 56(1), 11–18. Geraadpleegd op 15 september 2026. Link: https://doi.org/10.11622/smedj.2015004
- DermNet. (2022). Scalp psoriasis. DermNet NZ. Geraadpleegd op 15 september 2026. Link: https://dermnetnz.org/topics/scalp-psoriasis
- Gupta, R., Debbaneh, M. G., Liao, W. (2014). Genetic epidemiology of psoriasis. Current Dermatology Reports. Geraadpleegd op 15 september 2026. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3949131/
- Liu, L., Chen, L., Gao, Y., et al. (2021). Benefits and safety of Chinese herbal medicine in treating psoriasis: An overview of systematic reviews. Frontiers in Pharmacology. Geraadpleegd op 15 september 2026. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8281221/
- MSD Manual Professional Edition. (2026). Psoriasis. MSD Manual. Geraadpleegd op 15 september 2026. Link: https://www.msdmanuals.com/professional/dermatologic-disorders/psoriasis-and-other-papulosquamous-disorders/psoriasis
- National Cancer Institute. (z.d.). Tui na. In NCI Dictionary of Cancer Terms. Geraadpleegd op 15 september 2026. Link: https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/tui-na
- National Center for Complementary and Integrative Health. (z.d.). Acupuncture: Effectiveness and safety. National Institutes of Health. Geraadpleegd op 15 september 2026. Link: https://www.nccih.nih.gov/health/acupuncture-effectiveness-and-safety
- NICE. (2012, bijgewerkt). Psoriasis: assessment and management. NICE Guideline CG153. Geraadpleegd op 15 september 2026. Link: https://www.nice.org.uk/guidance/cg153
- Richtlijnendatabase. (2024). Psoriasis. Federatie Medisch Specialisten. Geraadpleegd op 15 september 2026. Link: https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/psoriasis/startpagina_-_psoriasis2.html
- Sun, X., Lan, C. C. E. (2017). A systematic review of light emitting diode phototherapy for treatment of psoriasis: An emerging therapeutic modality. Journal of Drugs in Dermatology. Geraadpleegd op 15 september 2026. Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28628685/