Kippencollageen en botgezondheid worden regelmatig met elkaar in verband gebracht. Botten bestaan immers niet alleen uit mineralen: ook een eiwitrijke structuur met collageen maakt er deel van uit. Dat verklaart de belangstelling voor collageen in onderzoek naar het behoud van botmassa.
Geconcentreerde kippenbouillongel kan eiwitten en collageengerelateerde aminozuren leveren. Daarmee kan het bijdragen aan de dagelijkse voeding. Maar welke mogelijke voordelen zijn onderzocht, en wat mogen we daarvan verwachten bij gewone kippenbouillon?
Botgezondheid vraagt om meerdere voedingsstoffen
Voor het behoud van botten is een combinatie van voedingsstoffen belangrijk. Calcium draagt bij aan de minerale structuur, terwijl vitamine D helpt bij de opname van calcium. Daarnaast bevat bot een organische matrix waarin collageen een belangrijke plaats inneemt.
Dat betekent dat aandacht voor collageen de rol van calcium en vitamine D niet vervangt. Een voedingsmiddel met collageengerelateerde eiwitten is niet automatisch een volledige voorziening voor de botten . De mogelijke waarde van kippenbouillongel moet daarom worden bekeken binnen het totale voedingspatroon.
Wat laat onderzoek naar collageen en botdichtheid zien?
König en collega’s (2018) onderzochten specifieke collageenpeptiden bij 131 vrouwen na de menopauze met een verlaagde botmineraaldichtheid.
De deelnemers kregen gedurende twaalf maanden dagelijks 5 gram van het onderzochte collageenpreparaat of een placebo. In de collageengroep vonden de onderzoekers een gunstiger verandering van de botmineraaldichtheid ter hoogte van de lendenwervelkolom en de dijbeenhals. Ook veranderden bepaalde markers van de botstofwisseling in een gunstige richting.
Dit is een interessante aanwijzing voor een mogelijk voordeel van dat specifieke preparaat bij deze doelgroep. Het onderzoek toont echter niet aan dat kippenbouillon dezelfde werking heeft. Evenmin bewijst een verbetering van botdichtheid op zichzelf dat er daadwerkelijk minder botbreuken optreden.
Wat betekent dit voor kippenbouillongel?
Kippenbouillongel kan bijdragen aan de inname van eiwitten en aminozuren. De grootte van die bijdrage hangt af van de samenstelling en de hoeveelheid die u gebruikt.
Onderzoek van Alcock, Shaw en Burke (2019) liet aanzienlijke verschillen zien in collageengerelateerde aminozuren tussen verschillende bone broths. Daardoor kan een portie gel niet zonder analyse worden gelijkgesteld aan een onderzoeksdosering collageenpeptiden.
De mogelijke voedingsbijdrage is dus reëel wanneer het product deze bestanddelen bevat, maar een rechtstreeks effect op botdichtheid door kippenbouillon zelf is met de besproken onderzoeken niet aangetoond.
Er is ook geen basis om uit deze studies af te leiden dat collageen uit kip beter is voor botten dan collageen uit andere bronnen.
Bevat bottenbouillon veel calcium?
De naam ‘bottenbouillon’ kan de indruk wekken dat het product vanzelf veel calcium bevat. Toch komt niet al het calcium uit de gebruikte botten in de bouillon terecht.
Hsu en collega’s (2017) onderzochten mineralen in verschillende dierlijke bottenbouillons. De onderzochte porties leverden minder dan 5% van de dagelijkse aanbevolen hoeveelheden calcium en magnesium.
Die resultaten gelden voor de onderzochte bereidingen en geven geen exacte waarde voor ieder product. Ze laten wel zien waarom bouillon niet zonder voedingsanalyse als een belangrijke calciumbron kan worden beschouwd.
Voor de calciumvoorziening blijven bijvoorbeeld zuivelproducten of passende calciumverrijkte alternatieven relevant. Vitamine D vervult daarnaast zijn eigen rol bij de calciumopname.
Extra aandacht voor botten na de menopauze
Het collageenonderzoek bij vrouwen na de menopauze is relevant omdat dit een levensfase is waarin botgezondheid extra aandacht kan vragen. Toch is de stap van een onderzoeksresultaat naar een persoonlijk voedingsadvies niet vanzelfsprekend.
Bij vastgestelde botontkalking zijn voeding, beweging en zo nodig medicatie onderdeel van de aanpak. Kippenbouillon kan daarbij een voedingsmiddel binnen het eetpatroon zijn, maar vervangt geen voorgeschreven behandeling. Thuisarts benadrukt onder andere voldoende bewegen, gezonde voeding en het beoordelen van de behoefte aan vitamine D en medicijnen.
Botgezondheid vanuit TCM-perspectief
Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde worden botten traditioneel in verband gebracht met het Nier-systeem en Jing. Deze begrippen maken deel uit van het TCM-denkkader en verwijzen niet rechtstreeks naar de werking van de nieren zoals die in de westerse geneeskunde wordt onderzocht.
Warme bouillons kunnen binnen een persoonlijk TCM-geïnspireerd voedingsadvies een plaats krijgen. Dat traditionele gebruik is echter geen bewijs dat kippenbouillon botmassa opbouwt.
Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses. Een verlaagde botdichtheid of osteoporose vraagt om reguliere beoordeling.
Welke voordelen kunnen we zorgvuldig benoemen?
Kippenbouillongel kan, afhankelijk van de samenstelling, bijdragen aan de dagelijkse eiwit- en aminozuurinname. Dat is de meest concrete voedingsbijdrage die voor het product kan worden beoordeeld.
Daarnaast geeft onderzoek naar specifieke collageenpeptiden aanleiding om de mogelijke rol van collageen bij botgezondheid verder te onderzoeken. Het is belangrijk om die veelbelovende onderzoeksrichting niet te verwarren met een bewezen werking van bouillon.
Veelgestelde vragen
Kan kippenbouillon bijdragen aan voeding voor gezonde botten?
Het kan eiwitten en aminozuren bijdragen, afhankelijk van het product. Voor botgezondheid blijven ook andere factoren belangrijk, waaronder calcium, vitamine D en beweging.
Is aangetoond dat collageen de botdichtheid verbetert?
Een gerandomiseerd onderzoek vond gunstige resultaten met specifieke collageenpeptiden bij vrouwen na de menopauze met een verlaagde botdichtheid. Dat resultaat geldt niet automatisch voor alle collageenproducten of voor kippenbouillon.
Is kippenbouillongel een vervanger voor calcium?
Nee. Collageengerelateerde eiwitten en calcium hebben verschillende functies. Bovendien kan het calciumgehalte van bouillon beperkt zijn.
Kan ik kippenbouillon gebruiken als ik osteoporose heb?
Het kan als voedingsmiddel binnen uw eetpatroon passen. Gebruik het niet ter vervanging van voorgeschreven medicijnen, calcium of vitamine D.
Hoeveel kippenbouillongel is nodig voor sterkere botten?
Er is geen bewezen dosering kippenbouillongel voor het verhogen van botdichtheid. De hoeveelheid van een specifiek supplement uit onderzoek kan niet rechtstreeks worden vertaald naar porties bouillon.
Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam
Bij Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam bespreken wij voeding en leefstijl vanuit een praktisch en TCM-geïnspireerd perspectief. Bij vragen over botgezondheid kijken wij naar het totale eetpatroon en de individuele situatie. Geconcentreerde kippenbouillongel benaderen wij als een mogelijke aanvulling op de voeding. Daarbij maken wij onderscheid tussen de samenstelling van het voedingsmiddel en resultaten uit onderzoek naar specifieke collageenpreparaten.
Literatuurlijst
- Alcock, R. D., Shaw, G. C., & Burke, L. M. (2019). Bone broth unlikely to provide reliable concentrations of collagen precursors compared with supplemental sources of collagen used in collagen research. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 29(3), 265–272.
https://doi.org/10.1123/ijsnem.2018-0139 - Hsu, D.-J., Lee, C.-W., Tsai, W.-C., & Chien, Y.-C. (2017). Essential and toxic metals in animal bone broths. Food & Nutrition Research, 61(1), 1347478.
https://doi.org/10.1080/16546628.2017.1347478 - König, D., Oesser, S., Scharla, S., Zdzieblik, D., & Gollhofer, A. (2018). Specific collagen peptides improve bone mineral density and bone markers in postmenopausal women—A randomized controlled study. Nutrients, 10(1), 97.
https://doi.org/10.3390/nu10010097 - National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. (z.d.). Calcium: Fact sheet for health professionals.
https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/ - National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. (z.d.). Vitamin D: Fact sheet for health professionals.
https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/ - Thuisarts. (z.d.). Botontkalking.
https://www.thuisarts.nl/botontkalking