Prevalentie en impact
Veel mannen krijgen ooit een PSA-test. Huisartsen en urologen gebruiken deze test vaak bij prostaatklachten. Ook speelt PSA een rol in screening of controle. Daardoor komt een verhoogde PSA-waarde regelmatig voor in de praktijk.
Een verhoogde PSA-waarde kan onrust geven. Veel mensen denken direct aan prostaatkanker. Toch past zo’n conclusie niet bij één labwaarde. PSA kan namelijk om meerdere redenen stijgen. Denk aan een goedaardige prostaatvergroting. Ook een prostaatontsteking kan PSA verhogen. Daarnaast kan recente ejaculatie of intensief fietsen invloed geven. Soms speelt een medische ingreep mee.
Daarom heeft een verhoogde PSA-waarde vaak impact op welzijn. Mensen ervaren stress, piekeren en slaapproblemen. Ook ontstaan vragen over relaties en seksualiteit. Bovendien kan onzekerheid het dagelijks functioneren beïnvloeden. Juist daarom helpt duidelijke uitleg en goede begeleiding.
Westerse geneeskunde: hoe kijkt men naar PSA?
De westerse geneeskunde ziet PSA als een signaalwaarde. Artsen combineren PSA daarom met andere informatie. Ze kijken naar klachten, leeftijd en risicofactoren. Ook beoordelen ze het verloop van PSA over tijd. Soms gebruiken ze aanvullende berekeningen, zoals PSA-dichtheid.
Vervolgens kan de arts aanvullend onderzoek adviseren. Denk aan een lichamelijk onderzoek of urineonderzoek. Ook kan beeldvorming, zoals MRI, passend zijn. In sommige situaties bespreekt de uroloog een biopsie. Artsen wegen hierbij voordelen en nadelen zorgvuldig af.
TCM-visie: hoe wordt dit onderwerp geduid?
TCM gebruikt geen PSA als diagnose-instrument. TCM werkt met patroonherkenning op basis van klachten en tekenen. Daarom kijkt een TCM-therapeut breder dan één labuitslag.
Binnen de TCM-visie koppelen therapeuten prostaatklachten vaak aan patronen. Voorbeelden zijn Damp-Heat in de Onderste Verwarmer. Ook zien therapeuten soms Qi-stagnatie of Bloedstase. Bij langdurige klachten kan een Leegtebeeld meespelen, zoals Nier-Qi. Let op: deze termen komen uit TCM. Ze komen niet één-op-één overeen met westerse diagnoses.
Vergelijking: twee invalshoeken, één doel
De westerse aanpak focust op risicobeoordeling en uitsluiten van ernstige oorzaken. TCM focust op balans, herstel van regulatie en leefstijlpatronen. Beide benaderingen kunnen elkaar aanvullen.
Een geïntegreerde aanpak kan daarom waardevol zijn. Reguliere zorg bewaakt medische veiligheid en diagnostiek. TCM kan daarnaast ondersteuning bieden bij stress en spanning. Ook kan TCM leefstijl en herstelgedrag begeleiden. In de praktijk ervaren cliënten vaak meer regie en rust.
Acupunctuur en Laseracupunctuur bij een verhoogde PSA-waarde
Een verhoogde PSA-waarde kan veel spanning geven. Daarom zoeken veel mensen naar extra ondersteuning. Reguliere zorg blijft hierbij altijd de basis. Toch willen cliënten vaak ook rust en balans ervaren.
Acupunctuur richt zich binnen TCM op patroonherkenning. De behandeling wordt daarom altijd gepersonaliseerd. Binnen de TCM-visie kan acupunctuur Qi-beweging ondersteunen. Ook kan het ontspanning bevorderen bij stress en piekeren. In de praktijk ervaren cliënten vaak een beter lichaamsgevoel. Daarnaast kan het helpen om het slaapritme te ondersteunen.
Laseracupunctuur gebruikt licht op acupunctuurpunten. Onderzoek naar fotobiomodulatie suggereert meerdere biologische reacties. Het kan mitochondriën stimuleren en ATP-processen ondersteunen. Ook kan het ontstekingsreacties helpen moduleren. Verder kan het celproliferatieprocessen ondersteunen. Daarnaast kan het de microcirculatie lokaal bevorderen. Ook kan het de productie van groeifactoren beïnvloeden. Daarbij spelen fotochemische reacties een rol. Ten slotte wordt een antioxidanteffect beschreven in studies. Let op: dit zijn algemene mechanismen. Het effect verschilt per persoon en per situatie.
Voorbeelden van acupunctuurpunten
Puntkeuze hangt af van het TCM-patroon. Hieronder staan vaak gebruikte punten als voorbeeld. CV3 Zhongji (中极) CV4 Guanyuan (关元) SP6 Sanyinjiao (三阴交) KI3 Taixi (太溪) KI7 Fuliu (复溜) LR3 Taichong (太冲) BL23 Shenshu (肾俞) BL28 Pangguangshu (膀胱俞) BL32 Ciliao (次髎)
Waarom combineren vaak sterker voelt
Acupunctuur werkt met naalden en sensorische prikkels. Laseracupunctuur werkt met licht en weefselreacties. Samen kan dit verschillende lagen tegelijk aanspreken. Daardoor ervaren sommige cliënten meer comfort en continuïteit. De therapie blijft altijd aanvullend op reguliere zorg.
Chinese kruidenformules bij een verhoogde PSA-waarde
Kruiden spelen in de TCM een belangrijke rol. Ze ondersteunen het herstel van balans. Ze doen dat via patroonbehandeling. Daarom kiest een TCM-therapeut geen formule op PSA alleen. Eerst beoordeelt men klachten, tong en pols. Vervolgens past men de formule aan.
Bij een verhoogde PSA-waarde zien therapeuten vaak meerdere patronen. Soms past Damp-Heat in de Onderste Verwarmer. Soms speelt Qi-stagnatie met Bloedstase mee. Bij langdurige klachten kan ook Nier-Qi of Nier-Yin betrokken zijn. Let op: dit zijn TCM-termen. Ze zijn geen westerse diagnose.
Hieronder staan vier formules als educatief overzicht. Een therapeut gebruikt ze alleen na individuele beoordeling. Gebruik kruiden altijd onder begeleiding van een erkende TCM-therapeut.
1) Long Dan Xie Gan Tang (龙胆泻肝汤)
Deze formule richt zich op het klaren van Hitte. Ook helpt zij Damp te transformeren. Binnen TCM gebruikt men dit bij tekenen van Damp-Heat. Denk aan branderig gevoel of druk in onderbuik.
2) Ba Zheng San (八正散)
Deze formule ondersteunt het afvoeren van Damp-Heat via de urinewegen. Binnen TCM past dit bij “damp-hitte plassen”. Ze wordt vaak besproken bij acute, prikkelende urineklachten.
3) Zhi Bai Di Huang Wan (知柏地黄丸)
Deze formule voedt Nier-Yin en klaart Leegte-Hitte. Binnen TCM past dit bij droogte en interne warmte. Ook kan het passen bij onrust en nachtelijk zweten.
4) San-qi Bu Qi formule (三七补气方)
Dit is een samengestelde formule die Qi kan ondersteunen. Ook kan zij het Bloed voeden en beweging bevorderen. In deze opbouw staan San-qi (三七), Huang Qi (黄芪) en Dang Gui (当归) centraal. Binnen TCM kiest men dit soms bij vermoeidheid en herstelbehoefte. Ook speelt het een rol bij patronen met Qi-tekort en Bloed-aspecten.
Belangrijk: dit is algemene informatie. Laat PSA-waarden altijd beoordelen door uw arts of uroloog. Gebruik kruiden nooit als vervanging van medische diagnostiek.
De rol van TuiNa-massage bij een verhoogde PSA-waarde
TuiNa is een klassieke manuele therapie binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde. Het is complementaire zorg en vervangt geen reguliere diagnose of behandeling. TuiNa gebruikt aanraking om ontspanning en regulatie te bevorderen. Veel mannen ervaren plasklachten en PSA-controles als stressvol. Daarom kan lichaamsgerichte ontspanning extra steun geven. Bovendien past TuiNa vaak goed naast acupunctuur, leefstijladvies en reguliere begeleiding.
Technieken: kneden, drukken en mobiliseren
Een TuiNa-behandeling combineert vaak meerdere technieken. De therapeut gebruikt bijvoorbeeld Tui 推 (duwen) en Na 拿 (grijpen/kneden). Daarnaast komen Rou 揉 (cirkelend kneden) en An 按 (drukken) vaak voor. Ook kan de therapeut zacht mobiliseren rondom heupen en onderrug. De behandeling richt zich meestal op onderrug, onderbuik, heupregio en benen. De intensiteit blijft afgestemd op comfort. Zo voelt de sessie veilig en ontspannen aan.
Belangrijke acupressuurpunten
De puntkeuze verschilt per persoon en TCM-patroon. TCM-termen zijn geen westerse diagnoses. Toch worden bij dit thema vaak punten gekozen die passen bij regulatie in de Onderste Brander en stressbalans. Veelgebruikte acupressuurpunten zijn: CV4 Guanyuan 关元, CV6 Qihai 气海, SP6 Sanyinjiao 三阴交, KI3 Taixi 太溪, BL23 Shenshu 肾俞, BL28 Pangguangshu 膀胱俞, BL32 Ciliao 次髎 en LR3 Taichong 太冲. In de praktijk gebruikt men deze punten als drukpunten. Ook werkt men met zones langs meridianen.
Mogelijke werking volgens TCM
TuiNa kan bijdragen aan ontspanning in het bekkengebied en de onderrug. Daardoor ervaren cliënten vaak minder lichamelijke spanning. Daarnaast kan massage de lokale doorstroming ondersteunen. Dit kan helpen bij een “zwaar” of “gespannen” gevoel. Ook kan TuiNa stress verminderen. Bij langdurige stress blijft het autonome zenuwstelsel sneller actief. Ontspanning kan dan herstelgedrag ondersteunen. Binnen de TCM-visie draagt dit bij aan harmonisatie van Qi en het herstellen van balans.
“Een verhoogde PSA-waarde vraagt om goede medische follow-up én aandacht voor rust, herstel en leefstijl.”
Voedingsadviezen ter preventie van een verhoogde PSA-waarde: een TCM-perspectief
Waarom voeding en leefstijl aandacht verdienen
Veel mannen willen hun prostaat en blaas zo goed mogelijk ondersteunen. Dat is begrijpelijk. Klachten kunnen namelijk langzaam ontstaan. Daarom kiezen sommige mannen voor preventieve stappen. Reguliere controles blijven belangrijk, zeker bij nieuwe of toenemende klachten. Tegelijk kijken veel mensen naar leefstijl. Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde is voeding daarbij een vaste pijler. Let op: TCM-termen zijn geen westerse diagnoses. Ze beschrijven patronen en functiesystemen binnen TCM.
Aanbevolen voedingsmiddelen volgens TCM
Binnen TCM kiest men vaak voor voeding die licht verteerbaar is. Daarnaast past men voeding aan op seizoen en constitutie. In het algemeen worden warme, gekookte maaltijden vaak beter verdragen. Denk aan soepen, stoofpotten en gestoomde gerechten. Ze kunnen bijdragen aan een rustiger spijsvertering. Dat ondersteunt volgens TCM de Milt-functie. Een stabiele “Milt” helpt volgens TCM om “Vocht” beter te transformeren. Daardoor voelt het lichaam vaak minder zwaar aan.
Kies daarnaast voor groente met een zachte, ondersteunende werking. Voorbeelden zijn pompoen, wortel, prei, venkel, broccoli en courgette. Ook is het zinvol om voldoende vezels te eten. Denk aan havermout, volkoren rijst, boekweit en peulvruchten. Dit kan bijdragen aan regelmaat in de darmen. Dat kan druk in het bekkengebied verminderen. Bovendien ervaren veel mensen daardoor meer comfort in het onderlichaam.
Eiwitbronnen passen ook, zolang ze licht blijven. Denk aan vis, eieren, tofu en linzen. Binnen TCM-termen ondersteunt dit de opbouw en het herstel. Ook noten en zaden kunnen passen in kleine porties. Kies dan liever voor sesam, walnoot en pompoenpitten. Binnen TCM worden deze vaak gekoppeld aan ondersteuning van de “Nier”-functie. Nogmaals: dit zijn TCM-termen, geen directe organische claims.
Daarnaast kan het helpen om voldoende vocht te nemen. Verdeel dit over de dag. Kies bij voorkeur voor lauwwarm water. Ook kan milde kruidenthee passen, zonder gezondheidsclaims. In de praktijk ervaren cliënten vaak dat warme dranken rustiger aanvoelen.
Te vermijden voedingsmiddelen volgens TCM
Binnen TCM wordt bij prostaat- en plasklachten vaak gelet op “Damp-Heat” en stagnatie. Daarom vermijden veel therapeuten voeding die zwaar, vet of sterk prikkelend is. Denk aan gefrituurd eten, fastfood, bewerkte vleeswaren en veel rood vlees. Deze keuzes kunnen volgens TCM “Vocht” en “Hitte” versterken. Daardoor kan een zwaar of onrustig gevoel toenemen.
Ook alcohol kan ongunstig zijn. Het kan warmte en uitdroging versterken. Daarnaast kunnen sterke kruiden, zoals veel chili en peper, bij gevoelige personen meer “Hitte” geven. Verder kan veel suiker het lichaam belasten. Binnen TCM kan dit “Vocht” voeden. Daardoor kunnen klachten als een vol gevoel en vermoeidheid eerder optreden. Ten slotte kan veel koude voeding de spijsvertering vertragen. Denk aan ijsdrankjes en veel rauw in de winter. Dit past niet bij iedereen.
Leefstijl die gunstig kan zijn volgens TCM
Leefstijl draait in TCM vaak om ritme en herstel. Slaap speelt daarbij een grote rol. Voldoende slaap ondersteunt het herstelvermogen. Ook helpt een vast eetritme. Eet bij voorkeur op rustige momenten. Kauw goed en eet zonder haast. Daarmee ondersteun je de spijsvertering.
Beweging is eveneens belangrijk. Kies liever voor dagelijkse, milde beweging. Denk aan wandelen, rustig fietsen en Tai Chi. Dit kan de doorstroming ondersteunen. Ook kan het stress verlagen. Stress wordt in TCM vaak gekoppeld aan “Lever-Qi stagnatie”. Dat kan spanning in het lichaam geven. Ademhalingsoefeningen en ontspanning kunnen daarom helpen.
Let daarnaast op warmte in het onderlichaam. Houd de onderrug en voeten warm. Dit kan prettig zijn bij gevoeligheid voor kou. Vermijd bovendien lang zitten zonder pauze. Sta elk uur even op. Dat kan het comfort in het bekkengebied ondersteunen.
Preventieve maatregelen in het dagelijks leven
Preventie is vaak een combinatie van kleine keuzes. Drink voldoende, maar verspreid dit over de dag. Veel drinken vlak voor het slapen kan nachtelijk plassen versterken. Let ook op prikkels zoals veel koffie en energiedrank. Sommige mensen merken dan sneller aandrang.
Daarnaast kan het helpen om een plasdagboek bij te houden. Zo krijg je overzicht in patronen. Ook is het verstandig om regulier advies te vragen bij veranderingen. Denk aan pijn, bloed in de urine of snel toenemende klachten. Een geïntegreerde aanpak kan dan passend zijn. Complementaire ondersteuning kan bijdragen aan ontspanning en leefstijlbalans.
Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam
Bij Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam ondersteunen we mannen met een verhoogde PSA-waarde met complementaire TCM-zorg. Eerst bespreken we klachten, leefstijl en doelen, zodat we een helder totaalbeeld krijgen. Daarna maken we een persoonlijk plan op basis van TCM-patronen. Vervolgens gebruiken we acupunctuur om ontspanning en regulatie te bevorderen. Daarnaast passen we laseracupunctuur toe voor zachte stimulatie, zonder naalden. Ook zetten we TuiNa-massage in, zodat spanning in onderrug en bekkengebied kan verminderen. Bovendien geven we praktische voeding- en leefstijladviezen, afgestemd op uw constitutie. Tegelijk adviseren we controle bij uw arts of uroloog, zodat u medische veiligheid bewaakt. Zo werkt u stap voor stap aan meer rust, balans en regie.
Literatuurlijst
- European Association of Urology. (2024). EAU guidelines on the management of non-neurogenic male lower urinary tract symptoms (LUTS), incl. benign prostatic obstruction (BPO) [PDF]. Link: https://d56bochluxqnz.cloudfront.net/documents/full-guideline/EAU-Guidelines-on-Non-Neurogenic-Male-LUTS-2024.pdf
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2025). Enlarged prostate (benign prostatic hyperplasia). Link: https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/prostate-problems/enlarged-prostate-benign-prostatic-hyperplasia
- NHS. (z.d.). PSA test. Link: https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/psa-test/
- Sandhu, J. S., Bixler, B. R., Dahm, P., et al. (2024). Management of lower urinary tract symptoms attributed to benign prostatic hyperplasia (BPH): AUA guideline amendment 2023. The Journal of Urology, 211(1), 11–19. Link: https://www.auajournals.org/doi/10.1097/JU.0000000000003698
- Yu, J. S., Shen, K. H., Chen, W. C., Her, J. S., & Hsieh, C. L. (2011). Effects of electroacupuncture on benign prostate hyperplasia patients with lower urinary tract symptoms: A single-blinded, randomized controlled trial. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. Link: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1155/2011/303198
- Zhang, W., Ma, L., Bauer, B. A., Liu, Z., & Lu, Y. (2017). Acupuncture for benign prostatic hyperplasia: A systematic review and meta-analysis. PLOS ONE, 12(3), e0174586. Link: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0174586
- Dompe, C., Moncrieff, L., Matys, J., et al. (2020). Photobiomodulation—Underlying mechanism and clinical applications. Journal of Clinical Medicine, 9(6), 1724. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7356229/
- Hamblin, M. R. (2017). Mechanisms and applications of the anti-inflammatory effects of photobiomodulation. AIMS Biophysics, 4(3), 337–361. Link: https://www.aimspress.com/article/10.3934/biophy.2017.3.337
- Bensky, D., Clavey, S., & Stöger, E. (2004). Chinese herbal medicine: Materia medica (3rd ed.). Eastland Press. Link: https://www.eastlandpress.com/products/chinese-herbal-medicine-materia-medica-portable-3rd-ed
- Ma, C. H., Lin, W. L., Chen, Y. H., Chang, S. S., & Wu, S. J. (2013). Efficacy and safety of Chinese herbal medicine for benign prostatic hyperplasia: Systematic review and meta-analysis. World Journal of Urology. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3739225/
- Zeng, H., Wang, Y., Zhang, X., et al. (2024). Comparative efficacy of commercial oral poly-herbal traditional Chinese medicine formulations for benign prostatic hyperplasia: A systematic review and network meta-analysis. Frontiers in Pharmacology. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11187581/
- World Health Organization. (2010). Benchmarks for training in tuina [PDF]. Link: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/44358/9789241599689_eng.pdf
- Wang, Z., Li, X., Chen, Y., et al. (2023). Traditional Chinese Tuina therapy for primary insomnia: A systematic review with meta-analysis. Frontiers in Neuroscience. Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9905798/
- Angulo, M. I. (2025). Lower urinary tract symptoms in men. JAMA Patient Page. Link: https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2839309
- Kastner, J. (2009). Chinese nutrition therapy: Dietetics in traditional Chinese medicine (TCM) (2nd ed.). Georg Thieme Verlag. Link: https://www.thieme-connect.de/products/ebooks/book/10.1055/b-002-66277
Disclaimer:
De informatie op deze website is uitsluitend bedoeld ter algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies. Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen behandelt volgens de principes van de Traditionele Chinese Geneeskunde als complementaire zorg, aanvullend op reguliere medische behandelingen.