Neuralgie

Prevalentie en impact

Neuralgie betekent pijn in het gebied van een zenuw. Veel mensen noemen dit ook zenuwpijn. De pijn kan brandend, stekend, schietend, tintelend of elektrisch voelen. Soms geeft lichte aanraking al veel pijn. Dat heet allodynie. Neuralgie is geen één vaste aandoening. Het kan gaan om trigeminusneuralgie, postherpetische neuralgie, occipitalisneuralgie, intercostale neuralgie, pudendusneuralgie of zenuwpijn door rug- of nekproblemen. Ook diabetes, gordelroos, operaties, trauma, littekens, hernia, multiple sclerose of medicatie kunnen meespelen.

De impact kan groot zijn. Neuralgie kan plots aanvallen geven. Daardoor gaat iemand bewegingen, aanraking, kou, praten of kauwen vermijden. Daarnaast kan langdurige zenuwpijn slaap, stemming en energie belasten. Werk, sport, autorijden en sociale afspraken kunnen zwaarder voelen. Bovendien geeft onvoorspelbare pijn vaak spanning. Mensen worden alert op elk signaal in het lichaam. Daarom vraagt neuralgie om een brede beoordeling. Dit geldt zeker bij nieuwe, heftige of eenzijdige klachten.

Westerse geneeskunde: klinische benadering

De huisarts, neuroloog, pijnspecialist, tandarts, KNO-arts of dermatoloog kijkt eerst naar het pijnpatroon. Hij vraagt naar plaats, duur, triggers, gevoelloosheid, krachtverlies, tintelingen, huiduitslag, medicatie, diabetes, gordelroos en eerdere ingrepen. Daarna volgt lichamelijk of neurologisch onderzoek. Soms gebruikt de arts bloedonderzoek, MRI, zenuwonderzoek of een verwijzing naar een specialist. Bij aangezichtspijn sluit de arts ook tandproblemen, kaakproblemen en bijholteklachten uit.

De behandeling hangt af van de oorzaak. Soms helpt aanpak van beknelling, infectie, diabetes of gordelroos. Bij zenuwpijn gebruikt de arts vaak andere medicijnen dan bij gewone spier- of gewrichtspijn. Denk aan amitriptyline, duloxetine, gabapentine, pregabaline of carbamazepine bij trigeminusneuralgie. Ook pleisters, zenuwblokkades, fysiotherapie, pijnrevalidatie of een operatie kunnen in beeld komen. Zoek snel medische hulp bij plots krachtsverlies, scheef gezicht, spraakproblemen, koorts, nekstijfheid, nieuwe verlamming of pijn na ernstig trauma.

TCM-visie: Qi-stagnatie, Bloedstase en Wind in de meridianen

Binnen TCM kijkt de therapeut naar pijn, meridianen, Qi, Bloed, Yin, Yang en orgaansystemen. Pijn ontstaat volgens TCM vaak wanneer de vrije stroom niet soepel verloopt. Daarom kijkt de therapeut bij neuralgie naar stagnatie in meridianen. Ook Wind, Koude, Damp en Hitte kunnen volgens TCM de pijn beïnvloeden. Daarnaast spelen Lever, Milt, Nier en Hart vaak mee. De Lever helpt volgens TCM de vrije stroom van Qi. De Milt ondersteunt voeding, Qi en vloeistoffen. De Nier hoort bij basisenergie en langdurige zwakte.

Bij neuralgie ziet TCM vaak patronen zoals Qi-stagnatie, Bloedstase, Wind-Koude, Wind-Hitte, Damp-Hitte, Slijm-Damp, Nier-Yin-tekort of Qi- en Bloed-tekort. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses.

Daarom behandelt TCM neuralgie niet als één standaardklacht. De therapeut vraagt naar pijnrichting, gevoeligheid, warmte, kou, slaap, stress, spijsvertering, energie en medicatie. Daarnaast bekijkt hij tong en pols. Een paarse tong kan binnen TCM passen bij Bloedstase. Een dikke tonglaag past vaker bij Damp of Slijm. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses. Toch blijft medische diagnostiek belangrijk, omdat zenuwpijn soms een duidelijke medische oorzaak heeft.

De kracht van acupunctuur en laseracupunctuur bij neuralgie

Neuralgie kan iemand veel vertrouwen in het lichaam laten verliezen. De pijn kan plots komen. Bovendien kan gewone aanraking al spannend worden. Daarom zoeken sommige mensen aanvullende ondersteuning naast huisarts, neuroloog of pijnpoli. Acupunctuur kan binnen TCM aanvullend worden besproken. Toch vervangt acupunctuur nooit medische beoordeling of noodzakelijke pijnbehandeling.

Binnen TCM gebruikt de therapeut acupunctuur traditioneel om Qi en Bloed in de meridianen te reguleren. Bij Qi-stagnatie kiest hij andere punten dan bij Bloedstase, Wind-Koude of Yin-tekort. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses. De therapeut prikt niet in ontstoken huid, open wondjes of actieve gordelroosplekken. Bij kinderen gebruikt hij een milde aanpak. Ouders of verzorgers moeten altijd toestemming geven. Laseracupunctuur kan soms een zachte optie zijn, vooral bij angst voor naalden.

Veelgebruikte punten zijn Hegu LI4 (合谷) voor gezicht, pijn en algemene regulatie. Taichong LR3 (太冲) past bij Lever-Qi en spanning. Fengchi GB20 (风池) past bij nek, hoofd en Wind. Xiaguan ST7 (下关) past bij kaak, gezicht en aangezichtspijn. Jiache ST6 (颊车) past bij kaakspanning en gezichtspijn. Yanglingquan GB34 (阳陵泉) ondersteunt pezen, spieren en de Galblaasmeridiaan. Zusanli ST36 (足三里) ondersteunt Qi, Maag en Milt. Sanyinjiao SP6 (三阴交) ondersteunt Milt, Yin en Bloed. Xuehai SP10 (血海) ondersteunt Bloedregulatie. Kunlun BL60 (昆仑) past bij rug, nek en uitstralende pijn.

“Bij neuralgie kijkt TCM niet alleen naar de zenuwpijn, maar ook naar meridianen, Qi, Bloed, spanning en herstelkracht.”

Chinese kruidenformules tegen neuralgie

Chinese kruidenformules vragen altijd om patroonherkenning. De therapeut kiest dus niet alleen op basis van pijn. Hij kijkt naar pijnsoort, kou, warmte, gevoelloosheid, tintelingen, slaap, stress, tong, pols, medicatie en medische diagnose. Kruiden vervangen nooit pijnmedicatie, antivirale medicatie, operatie, neurologisch onderzoek of spoedzorg wanneer die nodig zijn. Bij kinderen gebruikt een deskundige mildere doseringen. Ouders of verzorgers moeten altijd toestemming geven. Bij bloedverdunners, bloeddrukmedicatie, hartmedicatie, zwangerschap, leverziekte of nierproblemen hoort extra voorzichtigheid.

Xue Fu Zhu Yu Tang (Xuè Fǔ Zhú Yū Tāng) (血府逐瘀汤)

Xue Fu Zhu Yu Tang bevat traditioneel onder andere Tao Ren, Hong Hua, Chuan Xiong, Chi Shao, Dang Gui, Sheng Di Huang, Niu Xi, Chai Hu, Jie Geng, Zhi Ke en Gan Cao. De therapeut overweegt deze formule bij Bloedstase en Qi-stagnatie. Daarbij kunnen scherpe, vaste pijn, drukgevoel, spanning en een paarse tong passen.

Binnen TCM beweegt deze formule Bloed en reguleert zij Qi. Daarom past zij vooral bij pijn die vastzit op een duidelijke plek. Toch vraagt deze formule veel voorzichtigheid. Tao Ren, Hong Hua, Chuan Xiong, Dang Gui en Niu Xi kunnen relevant zijn bij bloedverdunners of bloedingsneiging. Bij zwangerschap past deze formule niet zonder zeer deskundige beoordeling.

Tian Ma Gou Teng Yin (Tiān Má Gōu Téng Yǐn) (天麻钩藤饮)

Tian Ma Gou Teng Yin bevat traditioneel Tian Ma, Gou Teng, Shi Jue Ming, Du Zhong, Sang Ji Sheng, Huang Qin, Zhi Zi, Yi Mu Cao, Niu Xi, Fu Shen en Ye Jiao Teng. De therapeut overweegt deze formule bij Lever-Yang-stijging en interne Wind. Daarbij kunnen hoofdpijn, aangezichtspijn, duizeligheid, tinnitus, prikkelbaarheid en gespannen nek passen.

Binnen TCM helpt deze formule stijgend Yang te kalmeren en Wind te reguleren. Daarnaast ondersteunt zij rust en basisenergie. Toch past zij niet bij elk type neuralgie. Bij koude, lage energie of gevoelige darmen kan zij minder passend zijn. Niu Xi en Yi Mu Cao vragen voorzichtigheid bij zwangerschap en bloedverdunners. Overleg blijft dus belangrijk.

Du Huo Ji Sheng Tang (Dú Huó Jì Shēng Tāng) (独活寄生汤)

Du Huo Ji Sheng Tang bevat onder andere Du Huo, Sang Ji Sheng, Qin Jiao, Fang Feng, Xi Xin, Du Zhong, Niu Xi, Dang Gui, Chuan Xiong, Bai Shao, Shu Di Huang, Ren Shen, Fu Ling, Rou Gui en Gan Cao. De therapeut overweegt deze formule bij chronische pijn door Wind-Koude-Damp met onderliggende zwakte. Daarbij kunnen koudegevoelige pijn, stijfheid, rug- of beenpijn, vermoeidheid en zwakke knieën passen.

Binnen TCM ondersteunt deze formule de meridianen en voedt zij Qi en Bloed. Zij past eerder bij langdurige pijn dan bij felle acute Hitte. Toch bevat zij verwarmende en bewegende kruiden. Daarom vraagt zij voorzichtigheid bij zwangerschap, bloedverdunners, hoge bloeddruk, koorts of duidelijke ontstekingshitte. Xi Xin vraagt bovendien deskundige kwaliteitscontrole en correcte toepassing.

Juan Bi Tang (Juān Bì Tāng) (蠲痹汤)

Juan Bi Tang bevat traditioneel onder andere Qiang Huo, Du Huo, Qin Jiao, Hai Feng Teng, Sang Zhi, Dang Gui, Chuan Xiong, Ru Xiang, Mu Xiang, Gui Zhi en Gan Cao. De therapeut overweegt deze formule bij pijn in meridianen door Wind, Koude en Damp. Daarbij kunnen trekkende pijn, stijfheid, kou, zwaar gevoel of wisselende klachten passen.

Binnen TCM ondersteunt deze formule het bewegen van Qi en Bloed in de meridianen. Daarnaast helpt zij koude en Damp reguleren. Toch past zij niet bij branderige, rode of duidelijke Hitteklachten. Ru Xiang, Chuan Xiong en Dang Gui vragen voorzichtigheid bij bloedverdunners, operatieplanning of bloedingsneiging. Gan Cao vraagt aandacht bij hoge bloeddruk, plastabletten en hartmedicatie.

De rol van TuiNa-massage bij neuralgie

TuiNa is een traditionele Chinese massagetechniek. De therapeut gebruikt kneden, drukken, wrijven, rollen en zachte mobilisatie. TuiNa vervangt nooit medische controle bij neuralgie. Dit geldt vooral bij plots uitval, gevoelloosheid, krachtverlies, koorts, actieve gordelroos, trauma of hevige nieuwe pijn.

Binnen TCM staan vooral Lever, Milt, Nier, Qi, Bloed en meridianen centraal. De Lever speelt mee bij spanning en vrije Qi-stroom. De Milt ondersteunt Qi en herstelkracht. De Nier speelt mee bij langdurige zwakte, rugklachten en basisenergie. Daarnaast kijkt de therapeut naar de aangedane zenuwbaan. Daarom onderzoekt hij niet alleen de pijnplek. Hij kijkt ook naar nek, rug, kaak, schouders, ademhaling en algemene spanning.

De therapeut gebruikt bij neuralgie meestal een voorzichtige aanpak. Te harde druk kan zenuwpijn namelijk prikkelen. Daarom werkt hij vaak naast het pijngebied, niet recht op de gevoeligste plek. Hij gebruikt zachte strijkingen, milde drukpunten, warmte wanneer dit past en rustige mobilisatie. Bij kinderen, ouderen of mensen met veel pijn kiest hij extra mild. Bij actieve huiduitslag, ontsteking of onverklaarde uitval verwijst hij eerst naar medische zorg.

Relevante acupressuurpunten zijn Hegu LI4 (合谷) voor gezicht en pijnregulatie. Taichong LR3 (太冲) past bij Lever-Qi en spanning. Fengchi GB20 (风池) past bij nek, hoofd en Wind. Xiaguan ST7 (下关) past bij kaak en aangezicht. Jiache ST6 (颊车) past bij kaakspanning. Neiguan PC6 (内关) ondersteunt rust en misselijkheid. Yanglingquan GB34 (阳陵泉) past bij pezen en meridianen. Zusanli ST36 (足三里) ondersteunt Qi en Milt. Sanyinjiao SP6 (三阴交) ondersteunt Yin en Bloed. Kunlun BL60 (昆仑) past bij rug en uitstralende pijn.

LED-lichttherapie bij neuralgie

Naast TuiNa kan bij neuralgie ook LED-lichttherapie worden besproken. Onderzoek naar fotobiomodulatie bij neuralgie richt zich vooral op trigeminusneuralgie en postherpetische neuralgie. De literatuur gebruikt vaak termen zoals low-level laser therapy en photobiomodulation. Dat is niet hetzelfde als elke gewone LED-lamp. Een recente systematische review bespreekt fotobiomodulatie bij trigeminusneuralgie en postherpetische neuralgie. Daarnaast bestaan er gerandomiseerde studies bij trigeminusneuralgie.

Daarom kan de therapeut LED-lichttherapie of lasertherapie alleen voorzichtig als aanvullende optie bespreken. Het vormt geen hoofdbehandeling. Het vervangt ook geen medicatie, pijnpoli, neuroloog, tandarts of KNO-arts wanneer die nodig zijn. Bovendien vraagt toepassing rond gezicht, hoofd of zenuwbanen om deskundigheid. Bij plots neurologische klachten, actieve infectie, kankerwaarschuwingen of onverklaarde pijn hoort medische beoordeling voorop te staan.

Voedingsadviezen bij neuralgie: een TCM-perspectief

Voeding kan neuralgie niet simpel aanpakken. Toch kan voeding invloed hebben op energie, bloedsuiker, ontstekingsbelasting, spijsvertering, slaap en algemene belastbaarheid. Vanuit westers perspectief kijkt men vaak naar diabetes, alcohol, tekorten, medicatie, gewicht, stress en herstel. Vanuit TCM kijkt de therapeut daarnaast naar Milt-Qi, Damp, Slijm, Hitte, Koude, Bloed en Yin.

Bij Damp en zwaar gevoel adviseert de therapeut vaak warme, lichte en goed verteerbare maaltijden. Denk aan rijst, haver, gierst, wortel, pompoen, courgette, paksoi, paddenstoelen en lichte soepen. Bij koudegevoelige pijn passen warme gerechten vaak beter dan koude salades. Denk aan congee, bouillon met groenten, gestoofde groenten, kip, vis, ei, tofu en kleine porties peulvruchten. Bij Yin-tekort kijkt hij soms naar peer, sesamzaad, tofu, ei, lotuszaad en voldoende vocht. De therapeut kijkt altijd naar persoonlijke reactie.

Aan de andere kant vragen irriterende producten om terughoudendheid. Denk aan alcohol, veel koffie, energiedrank, veel suiker, gefrituurd eten en sterk pittige voeding. Binnen TCM kunnen deze producten Hitte, Damp of stijgend Yang versterken. Ook leefstijl telt mee. Slaap regelmatig. Bouw beweging rustig op. Vermijd langdurige stressbelasting. Houd warmte of kou bij volgens wat duidelijk beter voelt. Noteer pijntriggers in een dagboek. Zoek medische hulp bij plots krachtsverlies, gevoelloosheid, scheef gezicht, blaas- of darmproblemen, koorts of snel toenemende pijn.

Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam

Bij Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam begeleiden wij mensen met neuralgie aanvullend en zorgvuldig. Eerst vragen wij naar pijnplek, pijnsoort, duur, triggers, gevoelloosheid, tintelingen, krachtverlies, medicatie en medische beoordeling. Daarna bekijken wij vanuit TCM het patroon van Qi-stagnatie, Bloedstase, Wind, Koude, Damp, Hitte, Yin en basisenergie. Wij gebruiken tongdiagnose en polsdiagnose om het beeld verder te verfijnen. Vervolgens bespreken wij acupunctuur, laseracupunctuur, kruidenadvies, TuiNa, voeding en leefstijl. Bij alarmsignalen verwijzen wij direct naar huisarts, neuroloog, pijnpoli of spoedzorg. Onze aanpak kan ondersteuning bieden, maar vervangt nooit noodzakelijke medische zorg. TCM-termen vervangen geen medische diagnose.

Literatuurlijst

• Chua, Y. T., Ang, X. L., Zhong, X. M., & Khoo, K. S. (2015). Interaction between warfarin and Chinese herbal medicines. Singapore Medical Journal, 56(1), 11–18. Geraadpleegd op 9 september 2026. Link: https://doi.org/10.11622/smedj.2015004
• Ju, Z. Y., Wang, K., Cui, H. S., Yao, Y., Liu, S. M., Zhou, J., Chen, T. Y., & Xia, J. (2017). Acupuncture for neuropathic pain in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews. Geraadpleegd op 9 september 2026. Link: https://www.cochrane.org/evidence/CD012057_acupuncture-neuropathic-pain-adults
• MSD Manual Professional Edition. (2026). Neuropathic pain. MSD Manual. Geraadpleegd op 9 september 2026. Link: https://www.msdmanuals.com/professional/neurologic-disorders/pain/neuropathic-pain
• National Cancer Institute. (z.d.). Tui na. In NCI Dictionary of Cancer Terms. Geraadpleegd op 9 september 2026. Link: https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/tui-na
• National Center for Complementary and Integrative Health. (z.d.). Acupuncture: Effectiveness and safety. National Institutes of Health. Geraadpleegd op 9 september 2026. Link: https://www.nccih.nih.gov/health/acupuncture-effectiveness-and-safety
• National Institute for Health and Care Excellence. (2013, bijgewerkt 2020). Neuropathic pain in adults: pharmacological management in non-specialist settings. NICE Clinical Guideline CG173. Geraadpleegd op 9 september 2026. Link: https://www.nice.org.uk/guidance/cg173
• Nikookam, Y., Rai, B., Manuel, R., & Manjaly, J. (2026). Effectiveness of laser photobiomodulation in the management of trigeminal neuralgia: a systematic review and meta-analysis. PubMed. Geraadpleegd op 9 september 2026. Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41629512/
• Scheid, V., Bensky, D., Ellis, A., & Barolet, R. (2009). Chinese herbal medicine: Formulas & strategies (2e ed.). Eastland Press. Geraadpleegd op 9 september 2026. Link: https://www.eastlandpress.com/products/chinese-herbal-medicine-formulas-strategies-portable-2nd-edition
• Thuisarts.nl. (2026). Zenuwpijn. Thuisarts.nl. Geraadpleegd op 9 september 2026. Link: https://www.thuisarts.nl/zenuwpijn
• Van Hecke, O., Austin, S. K., Khan, R. A., Smith, B. H., & Torrance, N. (2014). Neuropathic pain in the general population: a systematic review of epidemiological studies. Pain, 155(4), 654–662. Geraadpleegd op 9 september 2026. Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24291734/