Prevalentie en impact
Trommelvliesperforatie betekent dat er een gaatje of scheur in het trommelvlies zit. Het trommelvlies scheidt de gehoorgang van het middenoor. Daardoor speelt het een belangrijke rol bij gehoor en bescherming van het middenoor. Een perforatie kan ontstaan door een middenoorontsteking, trauma, harde klap op het oor, drukverschil, wattenstaafjes, duiken, vliegen, buisjes of een eerdere ooroperatie. Bij kinderen ontstaat een gaatje soms na een acute middenoorontsteking. Bij volwassenen spelen trauma, ontsteking of drukverandering vaker mee. Exacte algemene cijfers verschillen per oorzaak en leeftijdsgroep. Toch zien huisartsen en KNO-artsen deze klacht regelmatig.
De impact kan groot zijn. Sommige mensen merken vooral tijdelijk minder gehoor. Anderen krijgen pijn, oorsuizen, oorloop, drukgevoel of duizeligheid. Daarnaast kan water in het oor klachten verergeren. Daardoor voelen zwemmen, douchen, sporten of reizen soms spannend. Ook kan iemand bang worden voor blijvende gehoorschade. Bij kinderen kan minder horen invloed hebben op taal, aandacht en school. Bovendien kan terugkerende oorloop sociaal ongemak geven. Daarom vraagt een aanhoudende trommelvliesperforatie om goede medische beoordeling.
Westerse geneeskunde: klinische benadering
De huisarts of KNO-arts onderzoekt het oor met een otoscoop of microscoop. Hij kijkt naar de grootte en plaats van het gaatje. Daarnaast beoordeelt hij roodheid, pus, vocht, bloed, gehoorgang en tekenen van infectie. Soms volgt een gehoortest. Bij chronische klachten, terugkerende oorloop of twijfel verwijst de huisarts vaak naar de KNO-arts. De arts let ook op alarmsignalen. Denk aan plots gehoorverlies, hevige duizeligheid, koorts, aangezichtsverlamming of ernstig trauma.
De behandeling hangt af van oorzaak, grootte, klachten en herstel. Veel kleine perforaties sluiten vanzelf. De arts adviseert vaak om het oor droog te houden. Ook raadt hij af om diep in het oor te peuteren. Bij infectie kan passende medicatie nodig zijn. Gebruik oordruppels alleen volgens medisch advies, want sommige middelen passen niet bij een open trommelvlies. Wanneer het gaatje niet sluit, kan de KNO-arts een trommelvliessluiting bespreken. Deze operatie heet vaak myringoplastiek of tympanoplastiek.
TCM-visie: Damp-Hitte, Slijm en gehoorbalans
Binnen TCM kijkt de therapeut naar oor, Nier, Lever, Galblaas, San Jiao, Milt, Qi, Bloed, Yin en Yang. De Nier opent volgens TCM in het oor. Daarom kijkt de therapeut bij gehoorverlies en chronische oorklachten ook naar Nier-Jing en basisenergie. De Galblaas- en San Jiao-meridianen lopen rond het oor. Daarom spelen deze banen vaak mee bij druk, tinnitus, pijn, nekspanning en duizeligheid. De Milt ondersteunt de omzetting van voeding naar Qi en vloeistoffen. Wanneer deze functie minder soepel loopt, kan Damp of Slijm ontstaan.
Bij trommelvliesperforatie ziet TCM vaak patronen zoals Damp-Hitte, Slijm-Damp, Lever-Galblaas-Hitte, Milt-Qi-deficiëntie, Nier-Jing-tekort of Bloedstase rond de oorregio. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses.
Daarom behandelt TCM trommelvliesperforatie niet als één vast beeld. De therapeut vraagt naar oorzaak, duur, gehoor, oorloop, geur, pijn, tinnitus, duizeligheid, slaap, stress, spijsvertering en medicatie. Daarnaast bekijkt hij tong en pols. Een dikke, vettige tonglaag kan binnen TCM passen bij Damp of Slijm. Een rode tong met geel beslag past vaker bij Hitte of Damp-Hitte. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses. Toch kan TCM het gaatje in het trommelvlies niet mechanisch sluiten. Medische controle blijft daarom noodzakelijk.
De kracht van acupunctuur en laseracupunctuur bij trommelvliesperforatie
Een trommelvliesperforatie kan veel vragen oproepen. Mensen willen weten of het gehoor terugkomt. Ook vragen zij zich vaak af of zwemmen, vliegen of douchen veilig is. Daarom zoeken sommige mensen aanvullende ondersteuning naast huisarts of KNO-arts. Acupunctuur kan binnen TCM aanvullend worden besproken. Toch vervangt acupunctuur nooit otoscopie, gehoortesten, KNO-controle of een noodzakelijke operatie.
Binnen TCM gebruikt de therapeut acupunctuur traditioneel om Qi rond oor, nek en hoofd te reguleren. Daarnaast kan hij punten kiezen die passen bij Damp-Hitte, Slijm-Damp, spanning, tinnitus of duizeligheid. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses. De therapeut prikt nooit in de gehoorgang. Ook prikt hij niet rond actieve oorloop, wondjes of kort na een ooroperatie zonder medische duidelijkheid. Laseracupunctuur kan soms een zachte optie zijn. De therapeut gebruikt dit dan alleen op veilige acupunctuurpunten buiten de gehoorgang.
Veelgebruikte punten zijn Tinggong SI19 (听宫) voor oorregio en gehoor. Ermen TE21 (耳门) past bij oor en San Jiao. Tinghui GB2 (听会) past bij oor, kaak en gehoor. Yifeng TE17 (翳风) past bij oor, kaak en nekregio. Fengchi GB20 (风池) past bij hoofd, nek en Wind. Waiguan TE5 (外关) ondersteunt San Jiao en meridiaanregulatie. Zhongzhu TE3 (中渚) past bij oor en zijkant van het hoofd. Hegu LI4 (合谷) ondersteunt gezicht en algemene regulatie. Fenglong ST40 (丰隆) richt zich op Slijm. Zusanli ST36 (足三里) ondersteunt Qi, Maag en Milt.
“Bij trommelvliesperforatie kijkt TCM niet alleen naar het oor, maar ook naar Damp, Slijm, Qi, gehoorbalans en herstelkracht.”
Chinese kruidenformules bij trommelvliesperforatie
Chinese kruidenformules vragen altijd om patroonherkenning. De therapeut kiest dus niet alleen op basis van de diagnose trommelvliesperforatie. Hij kijkt naar oorloop, geur, pijn, duizeligheid, tinnitus, tongbeslag, stoelgang, stress, medicatie en KNO-beleid. Kruiden kunnen een gaatje in het trommelvlies niet sluiten. Ook vervangen zij geen antibiotica, operatie of controle wanneer de arts die nodig vindt. Bij kinderen gebruikt een deskundige mildere doseringen. Ouders of verzorgers moeten altijd toestemming geven. Bij bloedverdunners, bloeddrukmedicatie, hartmedicatie, zwangerschap of lever- en nierproblemen hoort extra voorzichtigheid.
Long Dan Xie Gan Tang (Lóng Dǎn Xiè Gān Tāng) (龙胆泻肝汤)
Long Dan Xie Gan Tang bevat traditioneel onder andere Long Dan Cao, Huang Qin, Zhi Zi, Chai Hu, Sheng Di Huang, Che Qian Zi, Ze Xie en Gan Cao. De therapeut overweegt deze formule bij Lever-Galblaas-Hitte of Damp-Hitte. Daarbij kunnen oorloop, geur, irritatie, bittere smaak, prikkelbaarheid, geel beslag of warmtegevoel passen.
Binnen TCM helpt deze formule om Hitte te kalmeren en Damp te reguleren. Toch werkt zij vrij krachtig. Daarom past zij minder goed bij koude, diarree, vermoeidheid of gevoelige darmen. Gan Cao kan interacteren met bloeddrukmedicatie, plastabletten en hartmedicatie. Bij zwangerschap, leverziekte of meerdere medicijnen hoort overleg voorop te staan.
Er Chen Tang (Èr Chén Tāng) (二陈汤)
Er Chen Tang bevat traditioneel Ban Xia, Chen Pi, Fu Ling en Gan Cao. De therapeut overweegt deze formule bij Slijm-Damp. Daarbij kunnen een vol oor, zwaar hoofd, misselijkheid, vermoeidheid, dik tongbeslag of plakkerige afscheiding passen.
Binnen TCM ondersteunt deze formule de Milt en helpt zij Slijm transformeren. Toch past zij niet bij elk oorbeeld. Bij droge mond, weinig tongbeslag of duidelijke Yin-tekortklachten kan zij minder passend zijn. Ban Xia vraagt correcte verwerking. Gan Cao vraagt voorzichtigheid bij hoge bloeddruk, plastabletten, lage kaliumwaarden en hartmedicatie. Gebruik daarom nooit losse kruiden of online producten zonder deskundige controle.
Yin Qiao San (Yín Qiào Sǎn) (银翘散)
Yin Qiao San bevat traditioneel onder andere Jin Yin Hua, Lian Qiao, Jing Jie, Niu Bang Zi, Bo He, Dan Dou Chi, Jie Geng, Gan Cao, Zhu Ye en Lu Gen. De therapeut overweegt deze formule bij Wind-Hitte aan de buitenlaag. Daarbij kunnen keelpijn, koortsgevoel, dorst, roodheid, druk rond hoofd en acute klachten passen.
Binnen TCM helpt deze formule om Wind-Hitte te reguleren. Bij een trommelvliesperforatie past zij alleen wanneer het totale acute patroon daarbij aansluit. Zij past minder goed bij duidelijke Koude, chronische zwakte of langdurige oorloop zonder warm beeld. Gan Cao vraagt ook hier voorzichtigheid bij bloeddrukproblemen, plastabletten en hartmedicatie. Bij kinderen past de therapeut de dosering altijd mild aan.
Yu Ping Feng San (Yù Píng Fēng Sǎn) (玉屏风散)
Yu Ping Feng San bevat traditioneel Huang Qi, Bai Zhu en Fang Feng. De therapeut overweegt deze formule bij zwakke afweer-Qi en Milt-Qi. Daarbij kunnen terugkerende verkoudheden, vermoeidheid, spontaan zweten of gevoeligheid voor wind passen.
Binnen TCM ondersteunt deze formule de buitenlaag en de Milt-Qi. Zij past vooral bij een zwakker en terugkerend patroon. Toch past zij niet bij acute infectie met koorts of duidelijke Hitte. Huang Qi kan relevant zijn bij auto-immuunziekten, immuunmedicatie, bloeddrukproblemen of transplantatiemedicatie. Daarom hoort een deskundige altijd mee te kijken.
De rol van TuiNa-massage bij trommelvliesperforatie
TuiNa is een traditionele Chinese massagetechniek. De therapeut gebruikt kneden, drukken, wrijven, rollen en zachte mobilisatie. TuiNa vervangt nooit medische controle bij trommelvliesperforatie. Dit geldt vooral bij oorloop, pijn, koorts, duizeligheid, gehoorverlies, aangezichtsverlamming of klachten bij kinderen.
Binnen TCM staan vooral Nier, Lever, Galblaas, San Jiao, Milt, Qi en Bloed centraal. De meridianen rond oor, kaak, nek en schedelbasis krijgen vaak aandacht. De Milt speelt mee bij Damp en Slijm. De Lever speelt mee bij spanning en stijgende Hitte. De Nier speelt mee bij gehoor, basisenergie en langdurige klachten. Daarom kijkt de therapeut niet alleen naar het oor. Hij kijkt ook naar nek, kaak, schouders, slaap, stress en spijsvertering.
De therapeut masseert nooit in de gehoorgang. Ook werkt hij niet op een recent geopereerd oor zonder medische duidelijkheid. In plaats daarvan gebruikt hij milde technieken rond nek, schouders, kaak en schedelbasis. Bij duizeligheid werkt hij extra langzaam. Hij vermijdt snelle nekmanipulaties. Bij kinderen gebruikt hij korte, zachte technieken. Ouders of verzorgers moeten toestemming geven. Bij actieve infectie of alarmsignalen verwijst hij eerst naar de huisarts of KNO-arts.
Relevante acupressuurpunten zijn Yifeng TE17 (翳风) voor oor, kaak en nekregio. Tinggong SI19 (听宫) past bij oorregio en gehoor. Ermen TE21 (耳门) past bij oor en San Jiao. Tinghui GB2 (听会) past bij oor en kaak. Fengchi GB20 (风池) past bij nek, hoofd en Wind. Waiguan TE5 (外关) ondersteunt San Jiao. Hegu LI4 (合谷) ondersteunt gezicht en algemene regulatie. Fenglong ST40 (丰隆) richt zich op Slijm. Zusanli ST36 (足三里) ondersteunt Qi en Milt. Taixi KI3 (太溪) past bij Nier-Yin en basisenergie.
Voedingsadviezen bij trommelvliesperforatie: een TCM-perspectief
Voeding kan een trommelvliesperforatie niet sluiten. Toch kan voeding invloed hebben op energie, spijsvertering, Damp, Slijm, herstelvermogen en algemene belastbaarheid. Vanuit westers perspectief kijkt men vooral naar algemene gezondheid, weerstand, medicatie, oorinfecties en herstel na een ingreep. Vanuit TCM kijkt de therapeut daarnaast naar Milt-Qi, Damp-Hitte, Slijm-Damp, Lever-Hitte, Yin-tekort en Nier-Jing.
Bij Slijm-Damp adviseert de therapeut vaak warme, lichte en goed verteerbare maaltijden. Denk aan rijst, haver, gierst, wortel, pompoen, courgette, paksoi, paddenstoelen en lichte soepen. Bij vermoeidheid kiest hij vaker voedzame maar milde maaltijden. Denk aan congee, bouillon met groenten, ei, vis, kip, tofu, linzen en groene groenten. Bij droogte of Yin-tekort kijkt hij soms naar peer, sesamzaad, tofu, ei, lotuszaad en voldoende vocht. De therapeut kijkt altijd naar persoonlijke reactie.
Aan de andere kant vragen irriterende producten om terughoudendheid. Denk aan alcohol, veel koffie, energiedrank, sterk pittige kruiden, gefrituurd eten, veel suiker en zware zuivel. Binnen TCM kunnen deze producten Slijm-Damp, Damp-Hitte of stijgend Yang versterken. Ook leefstijl telt mee. Houd het oor droog als de arts dat adviseert. Gebruik geen wattenstaafjes diep in het oor. Volg controles zorgvuldig. Slaap regelmatig en neem rust bij duizeligheid. Zoek medische hulp bij toename van pijn, oorloop, koorts, plots slechter horen, scheef gezicht of ernstige duizeligheid.
Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam
Bij Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam begeleiden wij mensen met trommelvliesperforatie alleen aanvullend en zorgvuldig. Eerst vragen wij naar gehoor, oorloop, pijn, duizeligheid, tinnitus, oorzaak, medicatie en KNO-controles. Daarna bekijken wij vanuit TCM het patroon van Damp-Hitte, Slijm-Damp, Lever-Hitte, Milt-Qi, Nier-Jing en Bloedstase. Wij gebruiken tongdiagnose en polsdiagnose om het beeld verder te verfijnen. Vervolgens bespreken wij acupunctuur, laseracupunctuur, kruidenadvies, TuiNa, voeding en leefstijl. Wij behandelen niet in de gehoorgang en niet op actieve ontstekingsplekken. Wij letten extra op kinderen, duizeligheid, gehoorverlies, koorts, ooroperaties en medicatiegebruik. Bij alarmsignalen verwijzen wij direct naar huisarts, KNO-arts of spoedzorg. Onze aanpak kan ondersteuning bieden, maar vervangt nooit noodzakelijke medische zorg. TCM-termen vervangen geen medische diagnose.
Literatuurlijst
- Chua, Y. T., Ang, X. L., Zhong, X. M., & Khoo, K. S. (2015). Interaction between warfarin and Chinese herbal medicines. Singapore Medical Journal. Geraadpleegd op 31 augustus 2026. Link: https://doi.org/10.11622/smedj.2015004
- Erasmus MC. (z.d.). Trommelvliessluiting. Erasmus MC. Geraadpleegd op 31 augustus 2026. Link: https://www.erasmusmc.nl/nl-nl/patientenzorg/behandelingen/trommelvliessluiting
- Merck Manual Professional Edition. (z.d.). Traumatic perforation of the tympanic membrane. Merck Manual. Geraadpleegd op 31 augustus 2026. Link: https://www.merckmanuals.com/professional/ear-nose-and-throat-disorders/middle-ear-and-tympanic-membrane-disorders/traumatic-perforation-of-the-tympanic-membrane
- MSD Manual Consumer Version. (z.d.). Eardrum perforation. MSD Manual. Geraadpleegd op 31 augustus 2026. Link: https://www.msdmanuals.com/home/ear-nose-and-throat-disorders/middle-ear-disorders/eardrum-perforation
- National Cancer Institute. (z.d.). Tui na. In NCI Dictionary of Cancer Terms. Geraadpleegd op 31 augustus 2026. Link: https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/tui-na
- National Center for Complementary and Integrative Health. (z.d.). Acupuncture: Effectiveness and safety. National Institutes of Health. Geraadpleegd op 31 augustus 2026. Link: https://www.nccih.nih.gov/health/acupuncture-effectiveness-and-safety
- Scheid, V., Bensky, D., Ellis, A., & Barolet, R. (2009). Chinese herbal medicine: Formulas & strategies (2e ed.). Eastland Press. Geraadpleegd op 31 augustus 2026. Link: https://www.eastlandpress.com/products/chinese-herbal-medicine-formulas-strategies-portable-2nd-edition
- StatPearls Publishing. (2026). Tympanic membrane perforation. In StatPearls. Geraadpleegd op 31 augustus 2026. Link: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557887/
- Thuisarts.nl. (2026). Ik heb een gescheurd trommelvlies. Thuisarts.nl. Geraadpleegd op 31 augustus 2026. Link: https://www.thuisarts.nl/gescheurd-trommelvlies/ik-heb-gescheurd-trommelvlies
- World Health Organization Regional Office for the Western Pacific. (2008). WHO standard acupuncture point locations in the Western Pacific Region. World Health Organization. Geraadpleegd op 31 augustus 2026. Link: https://iris.who.int/items/f188654a-d8a7-4519-9979-8e2de713c060