Prevalentie en impact
Gehoorverlies betekent dat iemand geluiden minder goed hoort of minder goed verstaat. De klacht kan één oor of beide oren treffen. Soms ontstaat het plots. Vaak ontwikkelt het zich langzaam. Geluid kan zachter klinken, dof aanvoelen of vervormen. Ook spraak verstaan kan moeilijk worden. Vooral achtergrondgeluid geeft dan problemen. Oorzaken kunnen liggen in oorsmeer, oorontsteking, vocht achter het trommelvlies, trommelvliesproblemen, lawaaischade, ouderdom, erfelijkheid, medicatie, otosclerose, Ménière, hoofdletsel of aandoeningen van gehoorzenuw en hersenen.
De impact kan groot zijn. Mensen missen soms delen van gesprekken. Daardoor ontstaat onzekerheid op werk, school of in sociale situaties. Bovendien kost luisteren vaak meer energie. Daardoor kunnen vermoeidheid, prikkelbaarheid of terugtrekgedrag ontstaan. Ook tinnitus, duizeligheid of druk in het oor kunnen meespelen. Bij kinderen kan gehoorverlies invloed hebben op taal, leren, aandacht en gedrag. Daarom vraagt gehoorverlies om een zorgvuldige beoordeling. Dit geldt zeker bij plots gehoorverlies of klachten aan één oor.
Westerse geneeskunde: klinische benadering
De huisarts onderzoekt meestal eerst het oor. Hij kijkt naar oorsmeer, ontsteking, vocht, het trommelvlies en tekenen van letsel. Daarnaast vraagt hij naar begin, duur, lawaaiblootstelling, medicatie, duizeligheid, tinnitus, pijn, oorloop, infecties en familiegeschiedenis. Een hoortest kan het gehoor in kaart brengen. De KNO-arts of audioloog gebruikt vaak toonaudiometrie, spraakaudiometrie en soms tympanometrie. Bij onduidelijke of eenzijdige klachten kan aanvullend onderzoek nodig zijn.
De behandeling hangt af van de oorzaak. Oorsmeer, vocht, infectie of trommelvliesproblemen vragen een andere aanpak dan binnenoorschade. Hoortoestellen kunnen bij blijvend gehoorverlies veel praktische steun geven. Soms bespreekt de specialist een operatie of cochleair implantaat. Bij plots gehoorverlies aan één oor moet iemand snel medische hulp zoeken. Ook hevige duizeligheid, neurologische klachten, koorts, oorloop, ernstige pijn of een scheef gezicht vragen snelle beoordeling.
TCM-visie: Nier-Jing, Slijm-Damp en gehoorbalans
Binnen TCM kijkt de therapeut naar oor, Nier, Lever, Galblaas, San Jiao, Milt, Qi, Bloed, Yin en Yang. De Nier opent volgens TCM in het oor. Daarom kijkt de therapeut bij gehoorverlies vaak naar Nier-Jing, Nier-Yin en basisenergie. De Galblaas- en San Jiao-meridianen lopen rond het oor. Daarom spelen deze banen vaak mee bij tinnitus, druk, nekspanning en duizeligheid. De Milt ondersteunt de omzetting van voeding naar Qi en vloeistoffen. Wanneer deze functie minder soepel loopt, kan Slijm-Damp ontstaan.
Bij gehoorverlies ziet TCM vaak patronen zoals Nier-Jing-tekort, Nier-Yin-tekort, Slijm-Damp, Milt-Qi-deficiëntie, Lever-Yang-stijging, Bloed-tekort of Bloedstase rond de oorregio. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses.
Daarom behandelt TCM gehoorverlies niet als één vast beeld. De therapeut vraagt naar gehoor, tinnitus, duizeligheid, oorloop, oorpijn, stress, slaap, spijsvertering, energie, medicatie en KNO-beleid. Daarnaast bekijkt hij tong en pols. Een dikke, vettige tonglaag kan binnen TCM passen bij Slijm-Damp. Een rode tong met weinig beslag past vaker bij Yin-tekort. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses. Toch kan TCM schade aan gehoorbeentjes, cochlea of zenuw niet mechanisch herstellen. Medische diagnostiek blijft daarom belangrijk.
De kracht van acupunctuur en laseracupunctuur bij gehoorverlies
Gehoorverlies kan veel onzekerheid geven. Mensen vragen zich vaak af of het gehoor verder achteruitgaat. Ook tinnitus of duizeligheid kan spanning versterken. Daarom zoeken sommige mensen aanvullende ondersteuning naast huisarts, KNO-arts of audioloog. Acupunctuur kan binnen TCM aanvullend worden besproken. Toch vervangt acupunctuur nooit gehoortesten, hoortoestellen, KNO-controle of spoedzorg bij plots gehoorverlies.
Binnen TCM gebruikt de therapeut acupunctuur traditioneel om Qi rond oor, hoofd, nek en kaak te reguleren. Daarnaast kiest hij punten die passen bij Slijm-Damp, Lever-Yang, Nier-Yin, spanning of vermoeidheid. Deze begrippen horen bij het TCM-denkkader en zijn geen één-op-één westerse diagnoses. De therapeut prikt niet in het oor bij oorloop, wondjes, ontsteking of kort na een ooroperatie. Laseracupunctuur kan soms een zachte optie zijn. De therapeut gebruikt dit dan op veilige punten buiten de gehoorgang.
Veelgebruikte punten zijn Tinggong SI19 (听宫) voor oorregio en gehoor. Ermen TE21 (耳门) past bij oor en San Jiao. Tinghui GB2 (听会) past bij oor, kaak en gehoor. Yifeng TE17 (翳风) past bij oor, kaak en nekregio. Fengchi GB20 (风池) past bij hoofd, nek en Wind. Waiguan TE5 (外关) ondersteunt San Jiao en meridiaanregulatie. Zhongzhu TE3 (中渚) past bij oor en zijkant van het hoofd. Taixi KI3 (太溪) past bij Nier-Yin en basisenergie. Zusanli ST36 (足三里) ondersteunt Qi, Maag en Milt. Fenglong ST40 (丰隆) richt zich op Slijm.
“Bij gehoorverlies kijkt TCM niet alleen naar het oor, maar ook naar Nier-Jing, Qi, Slijm-Damp en innerlijke rust.”
Chinese kruidenformules bij gehoorverlies
Chinese kruidenformules vragen altijd om patroonherkenning. De therapeut kiest dus niet alleen op basis van de diagnose gehoorverlies. Hij kijkt naar tinnitus, duizeligheid, oordruk, tongbeslag, slaap, stress, spijsvertering, medicatie en KNO-beleid. Kruiden kunnen gehoorschade, botproblemen of zenuwschade niet herstellen. Ook vervangen zij geen hoortoestel, operatie, medicatie of medische controle. Bij kinderen gebruikt een deskundige mildere doseringen. Ouders of verzorgers moeten altijd toestemming geven. Bij bloedverdunners, bloeddrukmedicatie, hartmedicatie, zwangerschap, leverziekte of nierproblemen hoort extra voorzichtigheid.
Er Long Zuo Ci Wan (Ěr Lóng Zuǒ Cí Wán) (耳聋左慈丸)
Er Long Zuo Ci Wan bouwt traditioneel voort op Liu Wei Di Huang Wan. De formule bevat onder andere Shu Di Huang, Shan Zhu Yu, Shan Yao, Ze Xie, Mu Dan Pi, Fu Ling, Ci Shi en Chai Hu. De therapeut overweegt deze formule bij een Nier-Yin- of Nier-Jing-patroon met gehoorverlies of tinnitus.
Binnen TCM voedt deze formule Nier-Yin en ondersteunt zij het oor. Daarnaast richt Ci Shi zich traditioneel op tinnitus en gehoor. Toch past deze formule niet bij elk beeld. Bij veel Slijm-Damp, misselijkheid, dik beslag of koude spijsvertering kan zij minder passend zijn. Ci Shi vraagt bovendien deskundige toepassing. Gebruik daarom geen online producten zonder persoonlijke controle.
Qi Ju Di Huang Wan (Qǐ Jú Dì Huáng Wán) (杞菊地黄丸)
Qi Ju Di Huang Wan bevat Liu Wei Di Huang Wan met Gou Qi Zi en Ju Hua. De therapeut overweegt deze formule bij Lever- en Nier-Yin-tekort. Daarbij kunnen tinnitus, droge ogen, wazig zien, lichte duizeligheid, nachtelijke warmte of weinig tongbeslag passen.
Binnen TCM voedt deze formule Yin en ondersteunt zij Lever en Nier. Daarom past zij vooral bij een droger en langduriger patroon. Bij veel Slijm-Damp, dikke tonglaag, misselijkheid of koude spijsvertering past zij minder goed. Ook bij nierziekte, zwangerschap of complexe medicatie blijft overleg belangrijk. De therapeut controleert daarom altijd het totale beeld.
Ban Xia Bai Zhu Tian Ma Tang (Bàn Xià Bái Zhú Tiān Má Tāng) (半夏白术天麻汤)
Ban Xia Bai Zhu Tian Ma Tang bevat traditioneel onder andere Ban Xia, Bai Zhu, Tian Ma, Chen Pi, Fu Ling, Gan Cao, Sheng Jiang en Da Zao. De therapeut overweegt deze formule bij Slijm-Damp met duizeligheid of zwaar hoofd. Daarbij kunnen misselijkheid, vol gevoel, dik tongbeslag en vermoeidheid passen.
Binnen TCM ondersteunt deze formule de Milt en helpt zij Slijm transformeren. Daarnaast richt Tian Ma zich traditioneel op Wind en duizeligheid. Toch vervangt deze formule nooit medische beoordeling bij plots gehoorverlies of evenwichtsklachten. Ban Xia vraagt correcte verwerking. Gan Cao vraagt voorzichtigheid bij hoge bloeddruk, plastabletten, lage kaliumwaarden en hartmedicatie.
Bu Zhong Yi Qi Tang (Bǔ Zhōng Yì Qì Tāng) (补中益气汤)
Bu Zhong Yi Qi Tang bevat traditioneel Huang Qi, Ren Shen of Dang Shen, Bai Zhu, Gan Cao, Dang Gui, Chen Pi, Sheng Ma en Chai Hu. De therapeut overweegt deze formule bij Milt-Qi-deficiëntie en zakkende Qi. Daarbij kunnen vermoeidheid, licht gevoel in het hoofd, weinig eetlust, losse ontlasting en zwakte passen.
Binnen TCM ondersteunt deze formule Qi en het midden. Zij past vooral bij een zwakker patroon met vermoeidheid. Toch past zij minder goed bij felle Hitte, Damp-Hitte, koorts of duidelijke ontsteking. Huang Qi en Ren Shen kunnen relevant zijn bij sommige medicatie en aandoeningen. Gan Cao vraagt extra voorzichtigheid bij bloeddrukmedicatie, plastabletten en hartmedicatie.
De rol van TuiNa-massage bij gehoorverlies
TuiNa is een traditionele Chinese massagetechniek. De therapeut gebruikt kneden, drukken, wrijven, rollen en zachte mobilisatie. TuiNa vervangt nooit medische controle bij gehoorverlies. Dit geldt vooral bij plots gehoorverlies, hevige duizeligheid, oorontsteking, oorloop, neurologische klachten of klachten na een ooroperatie.
Binnen TCM staan vooral Nier, Lever, Galblaas, San Jiao, Milt, Qi en Bloed centraal. De meridianen rond oor, kaak, nek en schedelbasis krijgen vaak aandacht. De Nier speelt mee bij gehoor en basisenergie. De Lever speelt mee bij stress, spanning en stijgend Yang. De Milt speelt mee bij Slijm-Damp en vermoeidheid. Daarom kijkt de therapeut niet alleen naar het oor. Hij kijkt ook naar nek, kaak, schouders, slaap, stress en spijsvertering.
De therapeut masseert nooit in de gehoorgang. Ook werkt hij niet op een recent geopereerd oor zonder medische duidelijkheid. In plaats daarvan gebruikt hij milde technieken rond nek, schouders, kaak en schedelbasis. Bij duizeligheid werkt hij extra langzaam. Hij vermijdt snelle nekmanipulaties. Bij kinderen, ouderen of mensen met valrisico kiest hij een zachte aanpak. Bij alarmsignalen verwijst hij eerst naar huisarts of KNO-arts.
Relevante acupressuurpunten zijn Yifeng TE17 (翳风) voor oor, kaak en nekregio. Tinggong SI19 (听宫) past bij oorregio en gehoor. Ermen TE21 (耳门) past bij oor en San Jiao. Tinghui GB2 (听会) past bij oor en kaak. Fengchi GB20 (风池) past bij nek, hoofd en Wind. Waiguan TE5 (外关) ondersteunt San Jiao. Zhongzhu TE3 (中渚) past bij oor en zijkant van het hoofd. Taixi KI3 (太溪) past bij Nier-Yin. Zusanli ST36 (足三里) ondersteunt Qi en Milt. Fenglong ST40 (丰隆) richt zich op Slijm.
LED-lichttherapie bij gehoorverlies
Naast TuiNa kan bij gehoorverlies ook LED-lichttherapie worden besproken. Onderzoek naar fotobiomodulatie bij gehoorverlies bestaat, maar de klinische basis blijft beperkt. Een systematische review beschrijft vooral preklinisch onderzoek en weinig onderzoek bij mensen. Daarom past LED-lichttherapie niet als hoofdbehandeling bij gehoorverlies. De therapeut kan het hooguit als aanvullende optie bespreken bij geselecteerde cliënten. Dit vraagt zorgvuldige uitleg, realistische verwachtingen en medische afstemming.
LED-lichttherapie vervangt geen gehoortest, KNO-beoordeling, hoortoestel, cochleair implantaat of spoedbehandeling. Dat geldt vooral bij plots gehoorverlies. Ook bij duizeligheid, oorloop, oorpijn of neurologische signalen hoort medische zorg voorop te staan. Bovendien vraagt toepassing rond oor en hoofd om deskundigheid. De cliënt moet begrijpen dat het bewijs nog onzeker is.
Voedingsadviezen bij gehoorverlies: een TCM-perspectief
Voeding kan gehoorverlies niet simpel herstellen. Toch kan voeding invloed hebben op energie, spijsvertering, Slijm-Damp, herstelvermogen en algemene belastbaarheid. Vanuit westers perspectief kijkt men vooral naar algemene gezondheid, medicatie, diabetes, hart- en vaatrisico, ontstekingen en herstel rond operaties. Vanuit TCM kijkt de therapeut daarnaast naar Milt-Qi, Slijm-Damp, Nier-Jing, Nier-Yin, Lever-Yang en Bloed.
Bij Slijm-Damp adviseert de therapeut vaak warme, lichte en goed verteerbare maaltijden. Denk aan rijst, haver, gierst, wortel, pompoen, courgette, paksoi, paddenstoelen en lichte soepen. Bij vermoeidheid kiest hij vaker voedzame maar milde maaltijden. Denk aan congee, bouillon met groenten, ei, vis, kip, tofu, linzen en groene groenten. Bij Yin-tekort kijkt hij soms naar peer, sesamzaad, tofu, ei, lotuszaad en voldoende vocht. De therapeut kijkt altijd naar persoonlijke reactie.
Aan de andere kant vragen irriterende producten om terughoudendheid. Denk aan alcohol, veel koffie, energiedrank, sterk pittige kruiden, gefrituurd eten, veel suiker en zware zuivel. Binnen TCM kunnen deze producten Slijm-Damp, Hitte of stijgend Yang versterken. Ook leefstijl telt mee. Bescherm het gehoor tegen hard geluid. Gebruik gehoorondersteuning wanneer de specialist dat adviseert. Slaap regelmatig en neem rust bij tinnitus of duizeligheid. Volg KNO-controles zorgvuldig. Zoek medische hulp bij plots gehoorverlies, hevige duizeligheid, oorpijn, koorts, oorloop of neurologische signalen.
Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam
Bij Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen in Rotterdam begeleiden wij mensen met gehoorverlies alleen aanvullend en zorgvuldig. Eerst vragen wij naar het soort gehoorverlies, duur, tinnitus, duizeligheid, oordruk, oorloop, medicatie en KNO-controles. Daarna bekijken wij vanuit TCM het patroon van Nier-Jing, Nier-Yin, Slijm-Damp, Milt-Qi, Lever-Yang, Bloed en Qi. Wij gebruiken tongdiagnose en polsdiagnose om het beeld verder te verfijnen. Vervolgens bespreken wij acupunctuur, laseracupunctuur, kruidenadvies, TuiNa, voeding en leefstijl. Wij behandelen niet in de gehoorgang en niet rond een recent geopereerd oor zonder medische duidelijkheid. Wij letten extra op plots gehoorverlies, hevige duizeligheid, oorontsteking, zwangerschap, kinderen en medicatiegebruik. Bij alarmsignalen verwijzen wij direct naar huisarts, KNO-arts of spoedzorg. Onze aanpak kan ondersteuning bieden, maar vervangt nooit noodzakelijke medische zorg. TCM-termen vervangen geen medische diagnose.
Literatuurlijst
- Chua, Y. T., Ang, X. L., Zhong, X. M., & Khoo, K. S. (2015). Interaction between warfarin and Chinese herbal medicines. Singapore Medical Journal, 56(1), 11–18. Geraadpleegd op 1 september 2026. Link: https://doi.org/10.11622/smedj.2015004
- MSD Manual Professional Edition. (2026). Hearing loss. MSD Manual. Geraadpleegd op 1 september 2026. Link: https://www.msdmanuals.com/professional/ear-nose-and-throat-disorders/hearing-loss/hearing-loss
- National Cancer Institute. (z.d.). Tui na. In NCI Dictionary of Cancer Terms. Geraadpleegd op 1 september 2026. Link: https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/tui-na
- National Center for Complementary and Integrative Health. (z.d.). Acupuncture: Effectiveness and safety. National Institutes of Health. Geraadpleegd op 1 september 2026. Link: https://www.nccih.nih.gov/health/acupuncture-effectiveness-and-safety
- National Institute on Deafness and Other Communication Disorders. (2024). Noise-induced hearing loss. NIDCD. Geraadpleegd op 1 september 2026. Link: https://www.nidcd.nih.gov/health/noise-induced-hearing-loss
- National Institute on Deafness and Other Communication Disorders. (2022). Age-related hearing loss. NIDCD. Geraadpleegd op 1 september 2026. Link: https://www.nidcd.nih.gov/health/age-related-hearing-loss
- National Institute on Deafness and Other Communication Disorders. (2018). Sudden sensorineural hearing loss. NIDCD. Geraadpleegd op 1 september 2026. Link: https://www.nidcd.nih.gov/health/sudden-deafness
- Nikookam, Y., Rai, B., Manuel, R., & Manjaly, J. (2024). The effect of photobiomodulation on hearing loss: A systematic review. Clinical Otolaryngology. Geraadpleegd op 1 september 2026. Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37885344/
- Scheid, V., Bensky, D., Ellis, A., & Barolet, R. (2009). Chinese herbal medicine: Formulas & strategies (2e ed.). Eastland Press. Geraadpleegd op 1 september 2026. Link: https://www.eastlandpress.com/products/chinese-herbal-medicine-formulas-strategies-portable-2nd-edition
- World Health Organization. (2026). Deafness and hearing loss. World Health Organization. Geraadpleegd op 1 september 2026. Link: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss