Wat is obesitas?

Obesitas in de huidige maatschappij

Obesitas acupunctuur

Reclameborden en televisie bombarderen ons met afbeeldingen van de gewenste lichaamsvorm. Volgens de traditionele Chinese geneeskunde (TCM) is een goede gezondheid een lichaam die in harmonie werken volgens de constitutie van het individu. Als alles goed werkt, is er geen enkel probleem met het gewicht. Wat is obesitas?

Obesitas wordt gedefinieerd als “toegenomen lichaamsgewicht veroorzaakt door overmatige ophoping van vet.” Iemand is zwaarlijvig als hij/zij 20 procent of meer boven het gemiddelde weegt in relatie tot de lengte en lichaamsbouw. Een morbide zwaarlijvige persoon is iemand die twee of meer keer zijn ideale lichaamsgewicht weegt. Het is een levensbedreigende aandoening. 

Het aantal kinderen en jongeren, tussen de 2 en 25 jarigen, die te zwaar zijn is volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) toe aan het nemen. Was in 2000 nog 12,5 procent van de kinderen en jongeren te zwaar, in 2018 was dat 15,8 procent. De meesten hebben matig overgewicht. Het percentage kinderen en jongeren met ernstig overgewicht, oftewel obesitas, ligt op 3 procent. 

De westerse visie op obesitas is dat het voornamelijk wordt veroorzaakt door overmatige consumptie van voedsel zonder een overeenkomstige hoeveelheid beweging. De capaciteit van het lichaam om eiwitten en koolhydraten op te slaan is beperkt. Overtollig voedsel (calorieën) wordt in welke vorm dan ook omgezet in vet en opgeslagen. Ook zijn er mensen met een gezonde levensstijl die wél veel te dik zijn. Dat kan komen door onder andere hormonale aandoeningen, medicijnengebruik, genetische obesitas, stress of ziekten. Bij dit soort obesitas welk veroorzaakt wordt door een organische ziekte waardoor het lichaam abnormaal aankomt is het belangrijk om een ​​grondig lichamelijk onderzoek te ondergaan voordat u een behandeling uitvoert die gepaard gaat met gewichtsverlies.

Hoe ziet TCM overgewicht en de oorzaken ervan?

In het oude traditionele Chinees geneeskundige boek “Suwen” staat: “Als zwaarlijvigheid voorkomt bij de edelman en rijke mensen, hebben ze te veel zwaar en vettig voedsel geconsumeerd.” Net als bij de moderne opvatting van zwaarlijvigheid, zijn de bijbehorende risicofactoren onder meer ongewenste eetgewoonten, te weinig beweging, lichaamsconstitutie en mentale toestand. De oude Chinezen wisten ook dat zwaarlijvigheid nauw verband houdt met stofwisselingsstoornissen zoals diabetes en andere aandoeningen zoals beroerte of pijn op de borst. 

De milt

Traditionele Chinese geneeskunde behandelt “overgewicht” niet als zodanig. Het gaat eerder om de onderliggende lichaamsconditie die mogelijk tot het overtollige gewicht heeft geleid. Zodra de balans van het lichaam is hersteld, zal het metabolisme voedsel op de juiste manier verwerken en overgewicht zou geen probleem meer moeten zijn, mits gezond voedsel in matige hoeveelheden wordt gegeten. In het bijzonder stelt traditionele Chinese geneeskunde dat vet of vetweefsel meestal te wijten is aan slijm en damp accumulatie. De milt is naar verluidt de oorzaak van alle slijmproductie en is betrokken bij het transport en de transformatie van lichaamsvloeistoffen en voedsel. Als de milt beschadigd raakt door verkeerde eet gewoonten als te veel zoet voedsel en negeren bioritme, zal het tekortschieten in het uitvoeren van zijn functie. Metabole afvalstoffen zullen zich accumuleren en transformeren in dampkwaden. Als dampkwaden na verloop van tijd blijven bestaan, stollen ze in slijm en worden ze vetweefsel. 

TCM neemt een holistische benadering van obesitas door zich te concentreren op de onderliggende veranderingen in het lichaam. Volgens TCM-principes is de ontwikkeling van obesitas te wijten aan de volgende pathologische veranderingen.

1. Dyspepsie veroorzaakt maagwarmte en slechte werking van de milt

Overconsumptie van zwaar, vettig en kruidig voedsel of alcohol vergemakkelijkt de productie van hitte-kwaden in de maag. In combinatie met onvoldoende beweging na het eten van dit soort voedsel raakt de miltfunctie beschadigt. De oververhitte maag zal een overmatige hoeveelheid voedsel rijpen. Hierdoor zal de maag voedsel gemakkelijker verteren en een individu hongerig maken. De milt kan dit overmatige voedselbelasting niet aan. Waardoor de milt zijn functie, transformatie en transport, niet meer naar behoren uitvoert. Als gevolg hiervan veranderen de teveel aan metabolische producten in troebele vloeistof en slijm die zich vermengen met bloed en qi welk de organen, botten en spieren opvullen.

2. Exogene kwaden die aanleiding geven tot obesitas

Invasie van exogene kwaden of overconsumptie van vettig voedsel leidt tot slechte transformatie en transportfuncties van de milt. Dampkwaden beginnen zich vervolgens op te hopen in de middelste jiao, die deel uitmaakt van de drievoudige brander (de doorgang waardoorheen water, voedsel en vloeistof worden getransporteerd). Wanneer damp en troebel vet deze doorgangen binnendringen, worden ze verder verdeeld door de longen. Door de distributie via de longen kunnen de damp en slijm (vet) binnendringen in alle organen. Bovendien kunnen exogene kwaden ook de huid, het onderhuidse weefsel en de spieren binnendringen via het lichaamsoppervlak, waardoor obesitas ontstaat.

3. Qi stagnatie veroorzaakt ophoping van troebel slijm

Emoties, trauma ervaren, menstruatieproblemen of ouderdom hebben invloed op de Qi-regulerende functie van de lever. Een niet goed gereguleerde Qi-stroom beïnvloedt de spijsvertering en bloedstroom. Een trage qi- en bloedstroom hebben de neiging om de meridianen te blokkeren. Daarom zal bij deze mensen damp in het lichaam blijven hangen. Na verloop van tijd zal dit stollen in slijm en resulteren in obesitas.

4. Nier-essentie-uitputting leidt tot disharmonie

4. Nier-essentie-uitputting leidt tot disharmonie
Leefstijlen, die nier-essentie consumeren, zoals seksueel overactief zijn, kunnen leiden tot de opwinding van het interne ministeriële vuur. Het buitensporige ministeriële vuur is een soort “kwaadaardig vuur” waardoor het lichaam een ​​overmatige hoeveelheid warmte produceert. Dit “kwaadaardige vuur” beïnvloedt de middelste brander, wat leidt tot een storing van de maag en milt-systeem. Wanneer dit gedurende een lange periode aanhoudt, worden de verdampingsprocessen in de blaas en de drievoudige brander aangetast waardoor meer dampkwaad zich ophoopt, stollen in slijm en resulteren in obesitas.

Uit TCM-ervaring kan de klinische status van een persoon met obesitas veranderen, wat leidt tot een complexe diagnose. De bovenstaande oorzaken van obesitas kunnen samen of afzonderlijk voorkomen. Kortom, de fundamentele oorzaken van obesitas zijn milt- en nier tekorten, die zich manifesteren als een overloop van lichaamsvloeistoffen, ophoping van damp en slijmkwaden met stagnatie in de bloedstroom. Soms worden ook maag hitte en Qi-stagnatie geassocieerd. Bovendien kan onjuiste verdamping van lichaamsvloeistoffen door de drievoudige brander ook optreden. Al deze factoren spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van obesitas.

Bekijk hier onze behandelmethoden volgens TCM:
Obesitasbehandelingen vanuit een TCM-perspectief.

Wie hebben de meeste kans om obees te worden?

Twee soorten fysieke constituties hebben de neiging om zwaarlijvig te worden: heet-vochtig en koud-vochtig. Mensen met heet-droge fysieke constituties worden nooit te zwaar, ongeacht wat of hoeveel ze eten. Als groep zijn de heet-droge fysieke constituties praktisch vrij van obesitas. Het uiteindelijke doel is daarom om de fysieke constitutie van mensen met overgewicht heet en droog te maken. Mensen met overgewicht hebben meestal een vochtige lichamelijke gesteldheid. Deze mensen houden een overmatige hoeveelheid water/damp in het lichaam vast, waardoor ze te zwaar worden.  

Fysieke constituties worden ook beïnvloed door aangeboren (erfelijke) en verworven factoren. Andere factoren, zoals het metabolisme van een persoon, het functioneren van organen en andere lichaamsstructuren, bepalen allemaal de gevoeligheid van het lichaam voor externe fysieke factoren en ziekteverwekkers, die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van obesitas.

Twee andere Traditionele Chinees geneeskundig termen met betrekking tot de constitutie van ons lichaam zijn: overmaat (shi) en deficiëntie (xu). Statussen Shi en Xu hebben ook invloed op de neiging van een persoon om zwaarlijvig te worden. Personen met een Shi-status hebben een goede eetlust. Ze eten veel en hun metabolische snelheid is snel. Overtollige hoeveelheden voedingsstoffen worden opgenomen, wat resulteert in de opbouw van vetweefsel in het lichaam. Dit type obesitas kan aanwezig zijn met gespierde en sterke lichaamsbouw. Personen met een Xu-status hebben een normale of weinig eetlust. Hun metabolisme is traag en in combinatie met onvoldoende lichaamsbeweging, hebben ze de neiging om te zwaar te worden. Dit type zwaarlijvig lichaam kan er slap uitzien of een opgeblazen uiterlijk hebben.

Lichamelijke constituties

TCM vindt de juiste consumptie van voedsel volgens het lichaamstype belangrijk voor een goede gezondheid, vitaliteit en het behoud van een uitgebalanceerd gewicht. Het Chinese systeem van “functionele voedingsmiddelen”, waarin therapeutische voordelen worden toegewezen aan bepaalde voedingsmiddelen volgens de yin yang en vijf elemententheorieën, is cruciaal voor alle behandelingen binnen TCM. Vanzelfsprekend zullen de benaderingen van de behandeling verschillend zijn, afhankelijk van de lichaamsbouw van een persoon.

Lees hier meer over lichamelijke constituties in traditionele Chinese geneeskunde

Uw Chinees Geneeskundige van Acupunctuur & Gezondheidscentrum Chen Rotterdam kan u gericht adviseren in uw situatie. Neem gerust contact met ons op.

Referenties